تحلیل محیط‏ زیست‏ گرایانه رفتار مشارکتی کشاورزان در حفاظت از منابع آب سطحی در حوزه جنوبی آبریز دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 و استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

2 و استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

3 ، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

خشکسالی‏ های اخیر و به‌تبع آن کمبود آب و همچنین سوء مدیریت در بهره‏ برداری از منابع آب در حوزه‏ ی آبریز دریاچه‏ ی ارومیه، پیامدهای زیست‎محیطی عدیده ‏ای را باعث شده است. هدف این پژوهش، تحلیل رفتار مشارکتی کشاورزان در حفاظت منابع آب سطحی در حوزه جنوبی دریاچه‎ی ارومیه بود. این از نوع پژوهش‏ های "توصیفی و علّی ـ رابطه‎ای" است که با استفاده از فن پیمایش انجام شد. جامعه‏ ی آماری این پژوهش کشاورزان جنوب حوزه‎ی آبریز دریاچه ‏ی ارومیه (N=23750) بودند که تعداد 378 نفر آن‌ها با بهره‎گیری از جدول کرجسی و مورگان و روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‏ ای با انتساب متناسب انتخاب شدند.ابزار پژوهش، پرسشنامه ‏ای بود که روایی آن توسط تعدادی از متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی دسته گویه‎های آن‌هم با استفاده از یک مطالعه‎ی راهنما و آزمون آلفای کرونباخ، محقق گردید (0/94≥ ≥0/70). نتایج آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد که میان سه گروه کشاورزان با نگرش‏ه ای ارزشی زیست ‏کره، نوع‏ دوستانه و خودخواهانه از لحاظ رفتار مشارکت در حفاظت منابع آب سطحی، تفاوت معنی ‏داری وجود دارد و افراد با نگرش‎های زیست‎کره و خودخواهانه به ترتیب دارای بیشترین و کمترین میانگین رفتار مشارکتی بودند. همچنین نتایج تحلیل علّی حاکی از آن بود که هنجارهای مشارکتی دارای بیشترین اثر بر رفتار مشارکتی هستند (583/0 = β).