واکاوی همدید رخداد سیلاب آبانماه 1390 در شهرستانهای بهبهان و لیکک
نویسندگان
1 استادیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری اقلیمشناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
3 کارشناسارشد اقلیمشناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2014.53001چکیده
در پژوهش حاضر به منظور واکاوی همدید سیلاب 29 آبان 1390 (20 نوامبر 2011) که در شرق خوزستان و غرب کهگیلویه و بویراحمد رخ داد، تغییرات الگوهای همدید در نقشههای سطح زمین و تراز 500 هکتوپاسکال از دو روز پیش از رخداد سیلاب تا یک روز پس از آن واکاوی شد. بررسیهای انجام شده نشان داد که تشکیل و گسترش مراکز کمفشار مدیترانه- سودانی بهدلیل قرارگیری بین مراکز پرفشار اروپا و پرفشار جنب حارهای جنوبشرق عربستان، سبب تشکیل کمربند همگرایی روی سودان و دریای سرخ میشود. وجود دو مرکز پرفشار یادشده بهترتیب سبب فرارفت هوای سرد و گرم به درون کمربند همگرایی دریای سرخ و سامانة سودانی میشود و موجبات تقویت آن را فراهم میکند. همچنین، وجود ناوه عمیق شمال آفریقا که محور آن از شرق مدیترانه تا شمال سودان امتداد دارد، سبب تشدید تضاد دمایی در ترازهای بالای جوّ و پویایی بیشتر این سامانه شد. قرارگیری منطقة پژوهش در خروجی جتباد جنبحارهای نقش مهمی در تقویت و عمیق شدن کمفشار مدیترانه- سودانی و حرکت شرقسوی آن داشته است. در این شرایط آرایش الگوهای همدید به نحوی بود که منجر به ورود رطوبت از منابع رطوبتی دریای عرب، دریای سرخ و خلیج فارس به منطقة پژوهش شد و سبب شد تا در روز بیستم نوامبر در منطقة پژوهش بارش شدید و در نهایت سیلاب رخ دهد.