اثر کم آبی بر زنده مانی، رشد، تبادلات گازی و روابط آبی نهال های سرو نقره ای و سرو شیراز
نویسندگان
1 استاد گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس
2 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.29252/aridbiom.8.1.49چکیده
امروزه توسعه فضای سبز با گونههای زینتی جنس سرو در بسیاری از نقاط کشور، به ویژه مناطق خشک، بسیار رایج است. با توجه به محدودیت منابع آب در مناطق خشک، تحقیقات در مورد پاسخ این گونهها به مسئله خشکی ضروری است. این تحقیق با هدف بررسی چگونگی پاسخهای زندهمانی، رشد، تبادلات گازی و روابط آبی نهالهای دو گونه سرو نقرهای (Cupressus arizonica) و سرو شیراز (C. sempervirens var. fastigiata) به شرایط کم آبی انجام شد. تحقیق در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه سطح آبیاری (سه، شش و نه روزه) در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که کمآبی بر بیشتر صفات مورد مطالعه نهالها اثر معنیدار داشت، بهطوریکه زندهمانی نهالهای سرو شیراز در دوره آبیاری نه روزه افت 2/50 درصدی پیدا کرد. این در حالی است که در سرو نقرهای، هیچ نهالی دچار مرگومیر نشد. با اعمال خشکی، رویشهای طولی و قطری در هر دو گونه کاهش قابل توجهی یافت اما نهالهای سرو نقرهای، رویش طولی بیشتری (در آبیاری شش روزه 47 درصد و در آبیاری نه روزه 43 درصد) نسبت به نهالهای سرو شیراز دارا بود. با افزایش خشکی، فعالیتهای فتوسنتز، هدایت روزنهای و پتانسیل آبی نهالها با کاهش مواجه شدند، ولی مقدار غلظت CO2 بین سلولی (Ci) و دمای برگ تغییری نکرد. تعرق و محتوای نسبی آب برگ به میزان قابل ملاحظهای در هر دو گونه کاهش یافت اما در سرو نقرهای کاهش تعرق در آبیاری شش روزه، 12 درصد و در آبیاری نه روزه، 3/32 درصد کمتر از سرو شیراز بود. در مجموع، میتوان اظهار داشت که نهال سرو نقرهای نسبت به تنش کمآبی مقاومتر از نهال سرو شیراز است.