تحلیل نقش واسطه‌ای قابلیت‌های پویا و مزیت رقابتی در تأثیر بازارگرایی بر عملکرد تجاری کسب‌وکار (مورد مطالعه: شرکت‌های تولید لبنیات تهران)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/jbar.2025.21886.4458
چکیده

پژوهش حاضر، با هدف تحلیل نقش واسطه­‌ای قابلیت­‌های پویا و مزیت رقابتی در تأثیر بازارگرایی بر عملکرد تجاری انجام شد. پژوهش بر مبنای هدف، کاربردی و ازنظر روش، پیمایشی است. جامعه آماری، کلیه مدیران بازرگانی فعال در شرکت­‌های تولیدی لبنیات منتخب در استان تهران به تعداد 495 نفر بود که براساس روش نمونه‌­گیری تصادفی ساده و فرمول کوکران، تعداد 216 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ استاندارد بود. روایی پرسشنامه‌­ها با استفاده از نظرات متخصصان رشته مدیریت و پایایی آن­ها از طریق آلفای کرونباخ تأیید شد. داده­ها با استفاده از مدل­ معادلات ساختاری و نرم­‌افزار SmartPLS4 تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که بازارگرایی تأثیر مثبت و معناداری بر قابلیت‌­های پویا دارد و قابلیت­‌های پویا نیز تأثیر مثبت و معناداری بر متغیرهای تمایز و رهبری هزینه دارد. تمایز و رهبری هزینه نیز تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد تجاری دارد. قابلیت‌های پویا و هر دو مزیت رقابتی رابطۀ بین بازارگرایی، مزیت رقابتی و عملکرد تجاری را واسطه‌گری می‌کنند. با توجه به یافته‌های پژوهش، بازارگرایی تأثیر قابل­ توجهی در بهبود عملکرد شرکت­‌های تولید لبنیات دارد. بنابراین، اجرای جهت‌­گیری بازارگرایی، اجرای راهبردهای مشتری‌­محور، خلق ارزش پایدار و توجه به نیازهای متغیر مصرف­‌کنندگان در کل فعالیت‌­های شرکت، می­‌تواند عملکرد شرکت‌­های لبنیاتی را بهبود بخشد.