فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مبارزه بیولوژیک آفات به عنوان یکی از روش‌های کلیدی در مدیریت تلفیقی آفات شناخته شده است. هدف این تحقیق ارزیابی موانع کاربرد عملیات مبارزه بیولوژیکی آفات در مزارع برنج است. در این تحقیق، داده‌ها به روش پیمایش و از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد. جمعیت مورد مطالعه شامل 2100 کشاورز برنج‌کار تحت پوشش طرح‌های مبارزه بیولوژیک در 14 روستای شهرستان ساری در سال 1392 بودند. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای با انتساب متناسب تعداد 138 نفر از کشاورزان به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. روایی صوری پرسشنامه بر اساس نظرات کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان ساری و گروهی از اساتید دانشگاهی تایید شد. پایایی پرسشنامه برای مقیاس اصلی پرسشنامه (موانع استفاده از مبارزه بیولوژیک) با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 0/79 تأیید شد. نتایج نشان داد کشاورزان بیشتر به مشکلات حمایتی و ترویجی از قبیل «عدم تحویل به موقع زنبور به کشاورزان»، «هماهنگ نبودن گروه ترویج با بخش حفظ نباتات»، و مشکلات مهارتی «دشواری به دست آوردن پیک پرواز پروانه» اشاره کرده‌اند.نتایج تحلیل عاملی موانع نیز نشان داد که «ضعف خدمات حمایتی-ترویجی»، «ضعف امکانات فنی»، «مشکلات مهارتی» و «ناسازگاری محیطی» مجموعا 71/04 درصد واریانس مشکلات استفاده از مبارزه بیولوژیک را تبیین می‌کنند. در این زمینه نتایج آزمون‌های مقایسه‌ای نشان داد که جنسیت، سن، سابقه، تحصیلات، اندازه زمین، درآمد کشاورزی، داشتن اشتغال غیر کشاورزی، عضویت در نهاد‌های روستایی، شرکت در کلاس‌های ترویجی و تداوم روند پذیرش مبارزه بیولوژیک بر ادراک کشاورزان از مشکلات و موانع کاربرد روش‌های مبارزه بیولوژیک تأثیرگذار است.