تحلیل محتوای مقالات تخصصی علوم ترویج و آموزش کشاورزی در ایران (1392- 1388)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

2 عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، رشت، ایران.

3 عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، رشت، ایران.

doi
چکیده

مجلات علمی- تخصصی ابزاری کارآمد در راستای اطلاع‌رسانی و ارتباطات علمی و یکی از شاخص‌های کلیدی توسعه علمی جوامع می‌باشند. بررسی محتوایی این مجلات در حوزه‌های گوناگون علمی، سیاست‌گزاران امر را به سمت ارتقا سطح کیفی و جبران کمبودهای پژوهشی، سوق می‌دهد. هدف مطالعه حاضر، تحلیل محتوای مقالات تخصصی علوم ترویج و آموزش کشاورزی در ایران طی سال‌های 1392-1388 بود. در این مطالعه توصیفی، محتوای 781  مقاله منتشر شده در شش نشریه دارای رتبه علمی- پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش متغیر‌هایی چون تعداد مقالات منتشره، جنس و سطح تحصیلات نویسندگان، پارادایم و روش تحقیق، روش نمونه‌گیری و جمع‌آوری داده‌ها، آزمون‌ها و نرم‌افزارهای آماری و حوزه‌های موضوعی مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آماره‌های توصیفی نظیر توزیع فراوانی، درصد فراوانی و میانگین و نرم‌افزارهای آماری SPSS وExcel   انجام شد. نتایج بررسی‌ها نشان داد 781 عنوان مقاله منتخب توسط 2168 نویسنده نگاشته شده و دارای 19991 استناد بودند و بیشترین درصد انتشار مقالات ترویجی مربوط به دو نشریه پژوهش مدیریت و آموزش کشاورزی و علوم ترویج و آموزش کشاورزی می‌باشد.  براساس نتایج، دو روش تحقیق توصیفی همبستگی و پیمایشی رایج‌ترین روش‌های تحقیق استفاده شده در مقالات بودند، همچنین روش آماری رگرسیون چندگانه نیز به عنوان متداول‌ترین روش آماری مرسوم در مقالات چاپ شده بود. گرایش موضوعی مقالات با توجه به عنوان، چکیده، کلیدواژه‌ها و متن مقالات در قالب سه حیطه اصلی و 18 زیرمجموعه موضوعی قرارگرفت که حیطه موضوعی نظام ترویج در کشاورزی بیشترین سهم را در زمینه موضوعات سه گانه به خود اختصاص داده است.