بررسی ارتباط خشکسالی و تغییرات NDVI در تیپ های مختلف پوشش گیاهی (مطالعه موردی: مراتع جنوب استان یزد)
نویسندگان
1 استادیار دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد
4 استادیار دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد
doi
10.29252/aridbiom.7.2.85چکیده
کاهش بارندگی و افزایش دما هر یک به تنهایی یا با کمک هم، منجر به بروز خشکسالی میشوند. خشکسالی با تأثیر بر منابع آب و پوشش گیاهی یک منطقه باعث تسریع گسترش نواحی بیابانی میگردد. به منظور بررسی ارتباط خشکسالیهای سالانه و تغییرات پوشش گیاهی مراتع جنوب استان یزد، از دادههای هواشناسی و سنجش از دور استفاده شد. در ابتدا، شدتهای خشکسالی با استفاده از شاخصهای خشکسالی SPI و RDI در بازۀ زمانی سالانه تعیین شد. پهنهبندی شاخصهای خشکسالی به کمک پنج روش درونیابی انجام شد. سپس با استفاده از تصاویر سری زمانی NDVI سنجنده MODIS طی سالهای 2000 تا 2014 میانگین NDVI فصلی و سالانه محاسبه شد. در گام بعدی، روابط بین شاخصهای خشکسالی و شاخص NDVI در 16 تیپ گیاهی مرتعی بررسی شد. بر اساس نتایج شدت خشکسالی در سالهای آبی 2000-1999 و 2008-2007 منطقه مورد مطالعه به ترتیب در وضعیت خشکسالی متوسط و خشکسالی بسیار شدید قرار داشته است. ارزیابی نتایج همبستگی نشان داد در بیشتر تیپهای گیاهی بین میانگین NDVI سالانه، فصل بهار و تابستان با شاخصهای خشکسالی همبستگی معنیداری (01/0>p ) وجود دارد. بر اساس نتایج بیشترین میزان ضریب تبیین (R2) بین تغییرات شاخص NDVI سالانه و شاخص SPI سالانه در تیپ گیاهی Artemisia sieberi-Ebenus stellataمشاهده شد (75/0R2=). پس از آن بالاترین میزان ضریب تبیین در تیپهای گیاهی Zygophyllum eurypterum-Artemisia sieberi، Artemisia sieberi-Amygdalus scoparia وAmygdalus scoparia-Acer cineracens-Pistasia atlanticaبه دست آمد. به طوری که به ترتیب در این تیپهای گیاهی 68، 65 و 63 درصد تغییرات شاخص NDVI سالانه تابع تغییرات شاخص خشکسالی SPI میباشد. تاثیر خشکسالی بر تیپهای گیاهی مختلف، بسته به شرایط اکولوژیک منطقه، نوع گونه گیاهی، فرم رویشی و همچنین سایر گونههای همراه در تیپ گیاهی متفاوت است.