مطالعه پیش‌امکان‌سنجی احداث کارخانه فرآوری سیار برای معادن بنتونیت در استان خراسان جنوبی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی بیرجند

doi
10.22034/ijme.2021.528778.1862
چکیده

بنتونیت یک خاک صنعتی با کاربردهای فراوان است. اکثر معادن بنتونیت کشور (خصوصاً معادن استان خراسان جنوبی که قطب بنتونیت کشور محسوب می‌شود) به دلیل کم بودن ذخیره و پراکنده بودن به صورت نیمه تعطیل و یا بهره‌برداری محدود مشغول به کار هستند. احداث کارخانه‌های فرآوری سیار باعث رونق این معادن، ایجاد ارزش افزوده، ایجاد اشتغال در مناطق محروم و بهره‌برداری مناسب از ذخایر کشور خواهد شد. علاوه بر آن انعطاف‌پذیری، کاهش هزینه‌های حمل و نقل مواد خام، نیاز به سرمایه‌گذاری کم، نصب سریع و آسان و ارتقاء دانش ساخت تجهیزات و معدنکاری نیز از مهمترین مزیت‌های این واحدهای فرآوری می‌باشد. یک کارخانه فرآوری سیار برای تولید کنسانتره بنتونیت نیاز به واحدهای سنگ‌شکنی اولیه ( سنگ‌شکن فکی)، سنگ‌شکنی ثانویه (سنگ‌شکن ضربه‌ای)، جداکننده واسطه سنگین (سیکلون واسطه سنگین یا دایناویرپول)، خشک‌کنی (خشک‌کن استوانه‌ای دوار)، آسیا‌کنی (آسیای غلطکی)، بسته‌بندی، تامین انرژی و کنترل و مونیتورینگ دارد که هر کدام می‌توانند بر روی یک تریلر سوار ‌شوند. مطالعات و بررسی‌های فنی و اقتصادی نشان می‌دهد که چنین کارخانه فرآوری سیاری با ظرفیت 200 تن در روز، نیاز به حدود 530 میلیارد ریال سرمایه ثابت و حدود 5/30 میلیارد ریال سرمایه در گردش دارد. همچنین هزینه‌های عملیاتی سالیانه این طرح نیز حدود 180 میلیارد ریال تخمین زده شده است. با این مشخصات، این طرح دارای دوره بازگشت سرمایه 8/1 سال، ارزش خالص فعلی مثبت و نرخ بازده‌ای داخلی 48 درصد خواهد بود که از نظر سرمایه‌گذاری مناسب و مقرون به صرفه است. همچنین مهمترین ریسک‌های این طرح از نظر سرمایه‌گذاری شامل فرآیندها عملیاتی، نوسانات نرخ ارز و قیمت‌ها است. سایر پارامترها این طرح دارای ریسک متوسط و کم می‌باشند.