واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های شاخصه هویت ملی در اسناد تحولی آموزش و پرورش ایران

نویسندگان

1 دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده روان‌نشاسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران. ایران.

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران.

doi
10.32598/JMSP.7.3.7
چکیده

هدف پژوهش حاضر واکاوی شاخصه هویت ملی، ابعاد و مؤلفه‌های آن در اسناد تحولی آموزش و پرورش ایران بوده است. روش تحقیق در محدوده روش‌های توصیفی از نوع تحلیل محتوا بود. جامعه آماری شامل اسناد تحولی (مبانی نظری تحول بنیادین، برنامه درسی ملی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، "جمعاً 507 صفحه بدون مقدمه")، صورت‌جلسات و منابع بودند که تمامی آن‌ها به عنوان نمونه آماری به روش سرشماری (کامل شماری) انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. جهت سنجش میزان پرداخت و تحلیل سؤالات، از آمار توصیفی و فرمول سه‌مرحله‌ای آنتروپی شانون استفاده شد. جهت استخراج ابعاد و مؤلفه‌های هویت ملی، به دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی (کارگروه تدوین شاخص‌های فرهنگی مصوب 1389) مراجعه شد. روایی سیاهه وارسی یا همان چک‌لیست توسط جمعی از خبرگان و پایایی آن با استفاده از روش اسکات (5/93) که به روش توافق بین صاحب‌نظران مشهور است به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد که در اسناد تحولی آموزش و پرورش جمعاً 361 مورد به ابعاد شش‌گانه شاخصه هویت ملی اشاره شده بود که در این بین به بُعد فرهنگ و میراث فرهنگی با 112 مورد بیشترین توجه و به بُعد سرزمینی با 11 مورد کمترین توجه شده بود. مهم‌ترین نتیجه پژوهش حاضر این بود که در اسناد تحولی آموزش و پرورش به صورت متوازن به ابعاد شاخصه هویت ملی توجه نشده است.