تعادل کار و زندگی مادران کارآفرین: چالشها و راهکارها
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد کارآفرینی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/jbar.2025.22297.4487چکیده
هدف این پژوهش، شناسایی چالشها و ارائه راهکارهایی برای تعارض کار و خانوادۀ مادران کارآفرین است. در این مطالعه، 14 مادر کارآفرین مشارکت داشتهاند که همگی دارای حداقل دو فرزند زیر 14 سال و تجربۀ راهاندازی حداقل دو کسبوکار بودهاند. روش تحقیق، روایتپژوهی است و داستانهای روایتشده، با استفاده از مصاحبههای نیمهساختیافته گردآوری شده است. تحلیل و بررسی دادهها با روش تحلیل مضمون صورت گرفته است. نتایج در قالب سه بخش شامل مفاهیم، چالشها و راهکارهای تعارض کار و زندگی طبقهبندی شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که دلیل اصلی تعارض کار و زندگی، تعدد نقشهای مادران کارآفرین و انتظارات اطرافیان است. مادران کارآفرین نقشهای متفاوتی را مانند مادری، همسری، کارآفرینی و مراقبت از والدین بر عهده دارند که تنوع بیشتری نسبت به سایر زنان کارآفرین دارد. همچنین، بیشتر مشارکتکنندگان از کمبود دانش کسبوکار بهویژه بازاریابی رنج میبرند. این نقشها و نقصها میتواند به کمبود زمان و چالشهای دیگری مانند مشکلات عاطفی، کندی رشد کسبوکار و خودفراموشی منجر شود. با این حال، مادران کارآفرین راهکارهایی برای غلبه بر چالشها به کارمیگیرند. در این پژوهش، چند راهکار شناسایی و در چهار مضمون فرعی تقسیمبندی شده است: مدیریت زمان، پویاییهای احساسی، رشد کسبوکار و مراقبت از سلامت روحی و فیزیکی. این مقاله، با بررسی چالشها و ارائه راهکارهای مرتبط، به پیشبرد هر دو جنبۀ نظری و عملی موضوع زنان کارآفرین کمک میکند. هچنین، مطالعه حاضر، بینشهایی ارائه میکند که میتواند توسط دانشگاهیان و سیاستگذاران برای شناخت پویاییهای پدیده مادران کارآفرین مورد استفاده قرار گیرد.
