مطالعه بیوژئومورفولوژی سازندهای زمینشناسی مارنی با تاکید بر پوشش گیاهی (مطالعه موردی: شهرستان لامرد- استان فارس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی بیابانزدایی، دانشگاه هرمزگان
2 استاد گروه برنامهریزی و مدیریت محیط زیست دانشگاه تهران
3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان
4 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه هرمزگان
doi
چکیده
سازندهای مارنی به دلیل خصوصیات خاص فیزیکی و شیمیایی، در اغلب مناطق خشک و نیمهخشک پوشش گیاهی اندکی دارند و استقرار پوشش گیاهی در این نواحی با محدودیتهای متعددی همراه است. برای درک صحیح وضعیت اکوسیستمهای مناطق خشک نیاز به شناخت رابطه پویای بین پوشش گیاهی و ژئومورفولوژی میباشد. ما در این مطالعه به ارتباط میان خصوصیات سطحی دشت مارنی و مورفومتری آبراههها در نواحی مارنی بخش چاهورز شهرستان لامرد با پراکنش پوشش گیاهی پرداختیم. در این مطالعه با توجه به طبقهبندی هیدروژئومرفیک، برای بررسی تاثیر عوامل مورفومتری بر پوشش گیاهی در طول واحدهای آبراههای تقریبا همگن از لحاظ ابعاد، اقدام به اندازهگیری همزمان خصوصیات مورفومتری آبراهه و پوشش گیاهی شد. سپس با استفاده از ترانسکتهای خطی درصد تاج پوشش گیاهی، تراکم سنگریزه سطحی و ناهمواری حاصل از میکروتوپوگرافی اندازهگیری شد. همچنین تیپهای غالب پوشش گیاهی تعیین و از خاک نمونهگیری شد و پس از انتقال نمونهها به آزمایشگاه خصوصیات خاکشناسی تعیین شد.پس از انجام بازدیدهای میدانی خصوصیات مورفومتری آبراههها و خصوصیات سطحی دشت توسط آزمونهای آماری مورد ارزیابی و ارتباط آنها با درصد تاج پوشش گیاهی مورد بررسی گرفت. نتایج حاصل نشان داد که بین تراکم سنگریزه سطحی و تاج پوشش گیاهی در دشت مارنی رابطه مستقیم و معنیدار وجود دارد. همچنین نتایج این مطالعه نشان داد که برخی از خصوصیات پلان آبراهه بر تراکم تاج پوشش گیاهی و پراکنش تیپهای گیاهی مختلف تاثیرگذار است. عدم توانایی آنالیز CCA با توجه به نتایج حاصل از آزمون مونتکارلو در تحلیل مناسب پراکنش گونههای گیاهی در ارتباط با عوامل مورفومتری آبراهه در نواحی مارنی این منطقه مطالعاتی از دیگر نتایج این مطالعه میباشد. در پایان میتوان گفت نتایج این مطالعه بیانگر نقش برخی خصوصیات خاکشناسی و عوامل مورفومتری آبراههها و همچنین سنگریزههای سطحی در نواحی مارنی بر تراکم تاج پوشش و پراکنش تیپهای گیاهی است، اما پیشبینی پراکنش گونههای گیاهی با استفاده از آنالیز گرادیان مستقیم CCA و با تاکید بر خصوصیات مورفومتری آبراهه در این منطقه مطالعاتی دشوار است.
