آنالیز عددی روابط مورفومتریک پیکانهای ماسهای و گونههای گیاهی عامل (مطالعه موردی: ریگ نجارآباد، شاهرود)
نویسندگان
1 دانشیار ژئومورفولوژی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه تربیت مدرس تهران
doi
چکیده
پیکان ماسهای یکی از مهمترین اشکال اراضی تراکمی ریگ نجار آباد در شهرستان شاهرود است. در این پژوهش ارتباط بین خصوصیات مرفولوژیکی و مرفومتریک پیکانهای ماسهای حاصل از گونههای خارشتر و اشنان منطقه مورد مطالعه با استفاده از رگرسیون خطی ساده و چندگانه بررسی است. خصوصیات مرفومتری گیاهی شامل ارتفاع گیاه و قطر تاج پوشش و خصوصیات مرفومتری پیکان ماسهای شامل حجم پیکان ماسهای، حداکثر عرض پیکان ماسهای و طول پیکان ماسهای هستند. نتایج تحلیل همبستگی پیکانهای ماسهای بیانگر عملکرد متفاوت ارتباطات بین مولفههای پوشش گیاهی و خصوصیات مرفومتری پیکانهای ماسهای است. در گونه اشنان ارتباط و همبستگی زیادی 670/0 بین ارتفاع گیاه و طول پیکان ماسهای و همچنین قطر تاج پوشش و حداکثر عرض پیکان ماسهای 753/0 وجود دارد، در حالی که این همبستگی در گونه خارشتر 504/0 و 680/0 می باشد. نتایج رگرسیون خطی چند گانه نیز بیانگر ارتباط و همبستگی بیشتر مولفههای مرفومتری پیکان ماسهای با ارتفاع گیاه و قطر تاج پوشش در گونه اشنان 879/0، 831/0، 661/0 در مقایسه با گونه خارشتر 769/0، 683/0، 523/0 است. نتایج نشان دهنده این است که گونه خارشتر ساز وکار متکامل تری در به دام انداختن ماسهها و تشکیل پیکان ماسهای دارد. نتایج حاصل از این پژوهش در رویکرد مدیریت مناطق بیابانی و همچنین در طرحهای تثبیت ماسههای روان مفید خواهد بود.