طراحی سازوکارکسبوکارهای برخط برای جلوگیری از پشیمانی پس از خرید مشتریان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، واحد امارات متحده عربی، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات
3 استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jbar.2025.17319.4322چکیده
پژوهش حاضر با هدف طراحی سازوکار کسبوکارهای برخط برای جلوگیری از پشیمانی پس از خرید مشتریان به روش آمیخته اکتشافی انجام شده است. در بخش کیفی از نظریه داده بنیاد استراس-کوربین استفاده شد. روش نمونهگیری قضاوتی بود و برای رسیدن به اشباع نظری، 14 مصاحبه نیمه ساختار یافته با استادان دانشگاه و مدیران صنعت تجارت برخط و کسبوکارهای اینترنتی انجام شد. برای روایی و پایایی از شیوه بررسی به وسیله اعضاء، مثلثسازی و پایایی دو ارزیاب استفاده گردید. نکات کلیدی مصاحبهها طی مراحل سهگانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل و مدل پژوهش به کمک نرمافزار مکسکیودا با 20 مقوله و 71 مفهوم طراحی شد. برای اعتبارسنجی مدل از مدلیابی معادلات ساختاری و نرم افزار اسمارت پیالاس استفاده شد. جامعه آماری بخش کمی پژوهش، مشتریان فروشگاه اینترنتی دیجی کالا بودند که اقدام به خرید برخط از بخش لوازم برقی خانگی کرده و شکایات خود را در واحد شکایات شرکت ثبت کردند. با استفاده از نمونهگیری تصادفی ساده، 800 ایمیل برای مشتریان ارسال و 396 پرسشنامه قابل تحلیل به دست آمد. برای روایی بخش کمی، از تحلیل عاملی تاییدی، روایی همگرا و واگرا و برای پایایی از پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ استفاده شد. با توجه به شاخصهای برازش، دادهها برازش خوبی داشته و سوالات با چارچوب نظری همسو بودند. نتایج از نظر کاربردی به فعالان کسب و کار برخط کمک میکند تا به شناخت بهتری از رفتار پشیمانی مشتریان دست یابند.