نگرش زنان روستایی نسبت به پیامدهای تولید ورمی کمپوست در استان فارس

نویسندگان

1 دانشیار ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

doi
چکیده

با توجه به وضعیت نامناسب مواد آلی در خاک‌های کشور، فناوری تولید ورمی‌کمپوست، راهی بسیار مناسب برای استفاده بهینه از پسماند‌های آلی است. در این راستا، به منظور تامین ماده آلی مورد نیاز بخش کشاورزی و نیز اشتغالزایی برای زنان روستایی، طرح تولید ورمی‌کمپوست در استان فارس در حال اجراست. این پژوهش با هدف بررسی نگرش زنان روستایی نسبت به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و زیست‌محیطی تولید ورمی‌کمپوست در استان فارس انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان تولیدکننده ورمی‌کمپوست استان فارس تشکیل می‌دهند. نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌بندی شده در 40 سایت و در بین 151 نفر و با ابزار پرسشنامه انجام گرفت که پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ (بین 0/67 تا 0/95) محاسبه گردید. یافته‌ها نشان داد زنان روستایی نسبت به تولید ورمی‌کمپوست نگرش مطلوبی دارند. متغیرهای نگرش نسبت به تولید ورمی‌کمپوست، انگیزه تولید ورمی‌کمپوست، تعداد اعضای سایت و فاصله تا اولین میدان تره‌بار، اثر مثبت، مستقیم و معنی‌داری بر نگرش زنان نسبت به پیامدهای تولید ورمی‌کمپوست دارند. نتایج بیانگر آن است که افرادی که چهار دوره تولید در سال دارند، درآمد بیشتری از تولید ورمی‌کمپوست کسب می‌کنند و بر این اساس میانگین نگرش نسبت به پیامدهای اقتصادی بالاتری نسبت به افرادی دارند که دو و یا سه دوره در سال تولید دارند. همچنین میانگین نگرش زنان عضو تشکل نسبت به پیامدهای اجتماعی و بهداشتی تولید ورمی‌کمپوست بیشتر از افرادی است که در سایت‌های خصوصی فعالیت می‌کنند. میانگین نگرش افرادی که فقط از کودهای دامی استفاده می‌کنند، نسبت به پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی تولید ورمی‌کمپوست به طور معنی‌داری بیشتر از میانگین نگرش افرادی است که هم از کودهای دامی استفاده می‌کنند و هم از دیگر مواد آلی. در پایان پیشنهادهای کاربردی برای بهبود تولید ورمی‌کمپوست از جمله ایجاد بینش در زمینه مدیریت پسماند‌ها و نیز شناسایی مناطق از نظر شرایط مناسب برای اجرای طرح ارائه شده است