ارزیابی اثرات اجتماعی طرح مدیریت جامع منابع طبیعی غرب شیراز از دیدگاه اعضاء تعاونی های توسعه پایدار منطقه

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 دانشیار بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

doi
چکیده

ارزیابی اثرات اجتماعی، فرایند ارزیابی یا برآورد پیامدهای اجتماعی است که احتمالاًًًًً در اثر اجرای یک پروژه‏ی توسعه و یا خط‏مشی ‏ویژه در سطح ملی و استانی به وقوع می‏پیوندد. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات اجتماعی طرح مدیریت جامع منابع طبیعی و آبخیزداری حوزه غرب شیراز (زیرحوزه بُن‏رود زنگنه) از دیدگاه ذینفعان و ارائه راهکارهایی به‏منظور تقویت و مطلوبیت طرح در جنبۀ مذکور، با اتخاذ روش‏های کمّی و کیفی و با استفاده از پیمایش و مصاحبه‏های نیمه‏ساختارمند اجرا شده است. نمونه‏های قسمت کمّی این پژوهش شامل 268 نفر از اعضای شرکت‏های تعاونی طرح مدیریت جامع منابع طبیعی و آبخیزداری بودند که برای انتخاب آنها از روش نمونه‏ گیری طبقه‏بندی شده تصادفی استفاده گردید. در قسمت کیفی پژوهش حاضر، عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر طرح از دیدگاه بهره‏برداران و با استفاده از تحلیل SWOT مورد بازشناسی و طبقه‏بندی قرار گرفت. نمونه ‏های قسمت کیفی این پژوهش شامل 20 نفر از اعضای شرکت‏های تعاونی طرح جامع بودند. یافته‏ های قسمت کمّی پژوهش نشان داد که از دیدگاه بهره‏برداران، طرح مذکور بر شاخص‏های اجتماعیِ توسعۀ انسانی و شاخص حقوقی مربوط به اراضی منطقه تأثیرگذار و بر مسائل جمعیت‏شناختی بدون تأثیر بوده است. تحلیل درونی طرح از دیدگاه بهره‏برداران نشان داد که همسویی اهداف طرح با منافع مردم روستاییاز مهمترین نقاط قوّت اجتماعی طرح و عدم نظارت و کنترل کافی بر حُسن اجرای قوانین از مهمترین نقاط ضعف اجتماعی طرح بوده‏اند. همچنین تحلیل محیطی طرح از دیدگاه بهره‏برداران نشان داد که وجود شرکت‏های تعاونی طرح جامع و مشارکت اعضای شرکت‏های تعاونی از مهمترین فرصت‏ها و تغییر نگرش‏ها نسبت به طرح در نتیجۀ تغییر مدیران از مهمترین تهدیدهای اجتماعی طرح بوده‏اند. در پایان نیز به‏منظور تقویت و مطلوبیت طرح در جنبه‏های اجتماعی، راهکارهایی ارائه شده است.