تحلیل مفهوم‌سازی زیبایی زنان در شعارهای تبلیغاتیِ فضای مجازی بر مبنای سازوکارهای شناختیِ استعاره و ادغام مفهومی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آسیای شرقی، مرکز اسناد فرهنگی آسیا، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.30465/ws.2026.53491.4538
چکیده

در گفتمان زیبایی، استعاره‌ها و ادغام مفهومی نقشی بنیادین در شکل‌دهی به درک آدمی از بدن، زیبایی و هویت ایفا می‌کنند. تبلیغات و گفتمان‌های فضای مجازی با بهره‌گیری از این دو سازوکار شناختی، مفاهیم مرتبط با بدن، مراقبت و آرایش را از سطح زیستی فراتر برده و در قالب مفاهیم اجتماعی، احساسی و حتی عاطفی بازنمایی می‌کنند. اگرچه تحلیل استعاره‌ها و ادغام‌های مفهومی زمینه‌‌سازِ شناسایی سازوکارهای پنهان بازتولید تجربة تنانگی و انتظارات فرهنگی می‌شود، اما سازوکار این دو با یکدیگر متفاوت است. پژوهش حاضر، به بررسی نقش استعاره‌ها و ادغام مفهومی در برساخت واقعیت‌ اجتماعی زیبایی در بستر فضای مجازی می‌پردازد تا از رهگذر آن ضمن شناسایی انواع نگاشت‌ها و فضاهای ادغام برای مفهوم‌سازیِ استعاریِ زیبایی، پربسامدترین حوزه‌های مبدأ یا درونداد نخست فضاهای ادغام را بازشناسد. یافته‌های پژوهش کیفی حاضر که در شمار مطالعات بنیادی قرار دارد از گستردگیِ تنوعِ نگاشت‌ها و فضاهای ادغامی برای مفهوم‌سازی تجربه زیبایی حکایت دارد و حوزه‌هایی همچون انسان، کالای ارزشمند، هنر و درخشش ازجمله حوزه‌های مبدأ پرکاربرد در فرایند مفهوم‌سازی استعاری و ادغام‌های مفهومی به شمار می‌آیند.