تحلیل جامعه شناختی بسترهای شکاف جنسیتی در مشارکت اقتصادی ( زنان شاغل ادارات دولتی تهران)

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی،دانشکده حقوق و علوم اجتماعی،دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی دکتری

3 گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی،دانشگاه پیام نور

4 گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی،دانشگاه پیام نور

doi
10.30465/ws.2026.53269.4521
چکیده

نابرابری جنسیتی یکی از پایدارترین اشکال نابرابری اجتماعی است که در ساختارهای کلان جامعه ریشه دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده توسط مجمع جهانی اقتصاد، ایران در سالهای متوالی در شاخص‌های مربوط به مشارکت اقتصادی زنان در رتبه‌ای پایین قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف ارائه تحلیلی جامعه‌شناختی از بسترهای ساختاری و فرهنگی شکل‌دهنده شکاف جنسیتی در میان زنان شاغل در سازمان‌های دولتی تهران انجام شده است.این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر استراتژی داده‌بنیاد (اشتروس و کوربین، 1998) طراحی گردیده است. جامعه پژوهش، شامل زنان کارمند با بیش از پنج سال سابقه کاری است که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند.داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاری و عمیق با 25 نفر گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد.عوامل علی شامل نابرابری در دستمزد و ارتقا، ویژگی‌های رفتاری و اعتماد به نفس پایین، تبعیض در دسترسی به منابع و ساختار اداری تبعیض‌آمیز شناسایی گردید.همچنین بسترهای زمینه‌ای چون سیاست‌های کلان دولتی، کلیشه‌های فرهنگی،بی توجهی به پتانسیل ها و احساس ناامنی شغلی در تشدید این شکاف نقش داشتند.یافته‌ها نشان داد که پدیده محوری،«بازتولید شکاف جنسیتی در ساختار و فرهنگ اداری »است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که شکاف جنسیتی در مشارکت اقتصادی پدیده‌ای ساختاری، نهادی و فرهنگی است.