اثر کادمیوم بر ویژگی های ریختی - تشریحی و میزان رنگیزه های گیاه نیشکر (Saccarum officinarum L.) واریته103 -48Cp در شرایط درون شیشه

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهیدچمران، اهواز

2 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران.

3 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران.

4 گروه علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران.

doi
چکیده

کادمیوم یکی از سمی‌ترین فلزات سنگین است که اثرات مخرب و پایداری بر اکوسیستم‌ها وارد می‌‌کند. این فلز از طریق خاک وارد گیاه شده و دامنه وسیعی از تغییرات در سطح ماکرو تا سطوح سلولی را سبب می‌شود. در این پژوهش گیاهچه‌های نیشکر حاصل از کشت درون شیشه به مدت 14 روز در شرایط 16/8 ساعت روشنایی/تاریکی و دمای 25 درجه سانتی گراد در غلظت‌های مختلف کادمیوم 500،250،100،0 میکرومولار بر لیتر قرار گرفتند. پس از نمونه‌برداری، ویژگی­های مورفومتری و میزان رنگیزه‌ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. برش‌­های دستی از نمونه­ها تهیه شد و لام‌ها با میکروسکوپ نوری مشاهده شدند. نتایج حاصل پس از اندازه‌‌گیری ویژگی‌‌های مورفومتری نشان‌دهنده­ی کاهش شاخص متوسط برگ سبز، کاهش وزن‌‌‌‌‌تر، کاهش طول ریشه و کاهش ارتفاع می­باشد. سنجش میزان کلروفیل نشان داد که با افزایش غلظت کادمیوم میزان کلروفیل a, b و کلروفیل کل به طور معنی‌دار کاهش یافت، اما میزان کارتنوئیدها افزایش پیدا کرد. تیمار کادمیوم سبب افزایش ابعاد دهانه‌ی آوند‌های چوب، سلول‌‌های غلاف آوندی و ضخامت در برگ و همچنین افزایش سطوح سلول‌های آوندی، آندودرم، اگزودرم و سلول مغز و پوست در ریشه شد. کادمیوم با تغییر در روابط آبی گیاه و به دنبال آن اثر بر فتوسنتز، تعرق و تنفس، بر ویژگی‌های ریختی و میزان رنگیزه‌های گیاهی نیز موثر است. همچنین این فلز به علت القای تمایز زودرس سلول‌های گیاه به ویژه ریشه سبب تغییرات تشریحی در گیاه نیشکر می‌شود.