بررسی روند شاخصهای پایداری انرژی طی نیمه نخست سند چشمانداز 20 ساله ایران
نویسندگان
1 دکترای علوم اقتصادی، استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.
2 کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران.
doi
10.32598/JMSP.6.4.546چکیده
هدف اصلی این مطالعه بررسی روند شاخصهای پایداری انرژی در دو دوره 5ساله نخست سند چشم انداز20ساله ایران (سالهای 1384 تا 1388و1389 تا 1393) است. برای بررسی پایداری سیستم انرژی از شاخص ترکیبی توسعه پایدار انرژی استفاده شده است. ابعاد لحاظشده در این پژوهش شامل ابعاد فنی، اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و نهادی است. پس از محاسبه پایداری هرکدام از ابعاد، بر اساس روش محاسبه، شاخص توسعه انسانی پایداری بهدستآمده، نرمالسازی شد، سپس شاخص ترکیبی توسعه پایدار انرژی که میانگین پنج بُعد است برای هر سال محاسبه شد. نتایج بهدستآمده نشان میدهد ابعاد فنی، اقتصادی و اجتماعی در دوره 5ساله نخست نرخ پایداری مثبت داشتهاند، اما در دوره دوم برخلاف بُعد فنی و اقتصادی که نرخ پایداری آنها افزایش اندکی داشته است، بُعد اجتماعی کاهش نرخ پایداری را تجربه کرده است. بُعد زیستمحیطی و نهادی و همچنین شاخص ترکیبی توسعه پایدار انرژی در دوره نخست نرخ پایداری منفی داشتهاند. نرخ پایداری شاخص ترکیبی توسعه پایدار انرژی در دوره 5ساله دوم مثبت، اما ناچیز شده و در مسیر پایداری گام برداشته است. نرخ پایداری بُعد زیستمحیطی در دوره دوم با بهبود اندکی همچنان منفی باقی مانده است و بر خلاف آن بُعد نهادی ناپایدارتر شده است. طبقهبندی : O13, Q01, E66