تحلیل جنسیتی بیم ها و امیدهای دانشجویان در بستر شبکه های اجتماعی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم ارتباطات و دانششناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی و اقتصاد بهداشت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استاد مدیریت و ارتباطات، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/ws.2025.51976.4408چکیده
پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و نظریه زمینهای، درصدد واکاوی و تحلیل کیفی تفاوتهای جنسیتیِ بیمها و امیدهای دانشجویان در بستر شبکههای اجتماعی است. دادهها از طریق مصاحبه عمیق با 14 دانشجوی دختر و 15 دانشجوی پسر در دانشگاههای شهر تهران جمعآوری و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که پیامدهای تعاملات و استراتژیهای دانشجویان در مواجهه با شرایط محیطی، دو جنبه دارد: استفاده آگاهانه از شبکههای اجتماعی و تمرکز بر اهداف فردی، باعث تقویت امید، تابآوری و رشد فردی میشود؛ اما مواجهه با محتوای منفی و بازنمایی اغراقشده زندگی دیگران، در کنار تجربیاتی مانند احساس تبعیض و نابرابری در توزیع فرصتها به افزایش اضطراب و کاهش امید اجتماعی میانجامد. مقوله هسته مطالعه حاضر «پویایی امید اجتماعی دانشجویان در تعامل با شبکههای اجتماعی» است که با درنظرگرفتن تفاوتهای جنسیتی، مقولات اصلی و فرعی را به یکدیگر پیوند میدهد. برای تقویت امید اجتماعی، راهکارهایی جنسیتمحور پیشنهاد شده است: سیاستهای حمایتی متناسب با نیازهای جنسیتی، آموزش سواد رسانهای، حمایت از تولید محتوای مناسب، برنامههای معنویتمحور، و تقویت مهارتهای مقابلهای. این رویکردهای جنسیتمحور میتواند به شکلگیری نسلی امیدوار، توانمند و مقاوم در برابر چالشهای اجتماعی کمک کند.
