تحلیل نقش سرمایه‌ اجتماعی در مشارکت آب‌بران شبکه‌ آبیاری و زه‌کشی: مورد دشت لیشتر

نویسندگان

1 استادیار ترویج کشاورزی، گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج،

2 دانشجوی کارشناسی ارشد بخش مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

doi
چکیده

اهمیت پژوهش در مورد تقویت کننده‌ها و تسهیل کننده‌های مشارکت و توجه به آن‌ها در برنامه‌های بخشی و منطقه‌ای غیر‌قابل انکار است. پاسخ‌گویی به این سؤال که چه عواملی بر گرایش افراد به مشارکت در فعالیت‌های مشارکتی و گروهی تأثیر دارند و اولویت آن‌ها چگونه است، به برنامه‌ریزان کمک می‌کند تا در طراحی برنامه‌های توسعه، با دید وسیع‌تری مسیر را برای رشد و توسعه مشارکت ذی‌نفعان هموار نمایند. در مطالعه‌ حاضر به بررسی ارتباط بین سرمایه اجتماعی و مشارکت آب‌بران در مدیریت و بهره‌برداری از شبکه آبیاری و زه‌کشی دشت لیشتر گچساران پرداخته شده است. این پژوهش به روش پیمایش و با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام گرفت. روایی پرسشنامه به وسیلۀ کارشناسان و متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ از 0/73تا 0/90 برآورد شد. همچنین از مجموع کشاورزان تحت پوشش شبکه آبیاری و زه‌کشی دشت لیشتر، تعداد 190 بهره‌بردار با استفاده از جدول نمونه‌گیری پاتن به صورت تصادفی طبقه‌بندی شده انتخاب گردیدند. یافته‌های این پژوهش نشان داد که بین سرمایه اجتماعی و مشارکت آب‌بران رابطه مستقیم و مثبتی وجود دارد. همچنین رابطه معنی‌دار و منفی بین سرمایه اجتماعی و عضویت در تعاونی آب‌بران وجود دارد. افزون بر این، تحلیل رگرسیونی نشان داده است که متغیرهای مستقل سرمایه‌ اجتماعی، عضویت در تعاونی تولید، عضویت در تعاونی آب‌بران، تجربه‌ی کشاورزی و نگرش نسبت به نهادهای مربوط به امور آب و آبیاری در حدود 33 درصد از تغییرات متغیر میزان مشارکت در شبکه‌ی آبیاری و زه‌کشی را تبیین می‌کنند.