بررسی فرآیند توسعه و نهادینه‌سازی مشارکت اجتماعی زنان در عصر نبوی

نویسندگان

1 دانشیار فقه و حقوق جزا گروه فقه و مبانی حقوق دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار حقوق عمومی، گروه مطالعات خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30465/ws.2025.50409.4259
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی و تبیین فرآیند نهادینه‌سازی مشارکت اجتماعی زنان بر اسا س سنت نبوی است. بررسی فرآیند نهادینه‌سازی، صرفنظر از تفاوت‌هایی که در تعریف آن به چشم می‌خورد، مستلزم توجه به سه رکن وضعیت موجود، وضعیت مطلوب و اصول و روش‌های گذار میان این دو وضعیت است. به منظور تفکیک اقدامات رسول اکرم نسبت به سه رکن مذکور، به عمل و سیره پیامبر در مقام حکومت و در مقام تبیین وحی توضیح داده‌ایم. بدین ترتیب، مقام حکومت پیامبر را ناظر بر فرآیندهای نهادینه‌سازی در بعد عمل فرض کرده‌ایم و نهادینه‌سازی در بعد نظر را با تلاش پیامبر در جهت تبیین وحی مرتبط دانسته‌ایم. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که پیامبر عظیم‌الشأن اسلام اصول و روش‌هایی را به منظور تضمین ثبات و استقرار هنجارها و رفتارهای مطلوب با زنان گسستی اساسی با نوع نگاه به زنان در عصر جاهلیت رقم می زند که از نتایج آن مشارکت زنان در جامعه ضمن رعایت شئونات اخلاقی و رفتاری است. در این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی-تاریخی بهره گرفته شده است.