بررسی تطبیقی جایگاه زنان و خانواده در اسناد چشم‌انداز ایران و کشورهای در حال توسعه

نویسندگان

1 دانشیار جنسیت و توسعه، گروه مطالعات زنان، موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

doi
10.30465/ws.2025.51073.4322
چکیده

تحولات روزافزون در حوزه سیاستگذاری اجتماعی، به‌ویژه در زمینه مسائل خانواده، زنان و کودکان، جایگاه این موضوعات را در اسناد ملی و بین‌المللی کشورهای مختلف مورد توجه قرار داده است. این مقاله به بررسی تطبیقی جایگاه زنان و خانواده در اسناد چشم‌انداز ایران و کشورهای چین، عربستان، مصر، قطر، زامبیا و کنیا با استفاده ار روش تحلیل مضمون پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد علی‌رغم تفاوت‌های ایدئولوژیک، کشورهای مورد بررسی بر اهمیت خانواده و نقش زنان در توسعه تأکید دارند. چین حمایت‌های مالی و بهداشتی برای زنان و سالمندان و عربستان بر حمایت از خانواده‌ها و مشارکت اقتصادی زنان تمرکز جدی داشته‌اند. ایران بر رویکردهای خانواده‌محوری و ترویج سبک زندگی اسلامی-ایرانی توجه داشته، با این حال، ایران در مقایسه با سایر کشورها کمتر به ابعاد اقتصادی و اجتماعی حمایت از خانواده‌ها، سالمندان و کودکان و سلامت توجه کرده است. از طرفی، مقایسه این اسناد نشان می‌دهد که سیاست‌های اجرایی بسیاری از کشورهای اسلامی همچون ایران، عربستان، و قطر بر اصول فرهنگی و مذهبی تأکید دارند، در حالی که کشورهایی مانند چین و کشورهای آفریقایی بیشتر بر سیاست‌های مالی و اقتصادی تمرکز دارند. این مطالعه بر لزوم تعریف شاخص‌های دقیق و قابل سنجش برای ارزیابی سیاست‌های خانواده و زنان تأکید دارد.