سنخ شناسی مصرف فرهنگی زنانه در فضاهای شهری (مطالعه ای دربارۀ کافه کتابها، مؤسسات هنری و سالن های سینما در سنندج)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

4 دکتری جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30465/ws.2025.50950.4308
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعه پدیدارشناختی تجارب زیستۀ زنان از مصرف کالاها و فضاهای فرهنگی در شهر سنندج است. در این میان مشخصاً کافه کتابها، مؤسسات هنری و سالنهای سینما به شیوۀ هدفمند انتخاب شده اند. داده های گردآوری شده از مصاحبه با 30 نفر از زنان به شیوۀ تحلیل مضمونی تفسیر و تحلیل شده اند. تحلیل یافته های پژوهش در وهلۀ نخست نشان می دهد که درک و تفسیر زنان از چیستی مصرف فرهنگی، بسته به این‌که به کدامیک از محلات شهری متعلق باشند و فراغت خویش را در چه نوع فضاهایی صرف کنند، با هم متفاوت است. همچنین تحلیل ارتباط بین مصرف و فضا بیانگر آن است که زنان مصرف کننده در پنج تیپ اجتماعی قابل دسته بندی هستند: مصرف کنندگان همه چیزخوار، مصرف کنندگان اتفاقی و بی هدف، مصرف کنندگان فراغت طلب، مصرف کنندگان هویت جو، و مصرف کنندگان تک چیزخوار و تمایزطلب. سرانجام این که فضاهای مصرفیِ شهری در سنندج بسته به نوع امکانات و زمینه هایی که برای زنان فراهم می سازند به سه نوع فضاهای پویا و کنشگرمحور، فضاهای بسته، فضاهای ناایمن قابل دسته بندی هستند که از حیث ظرفیت های مصرف فرهنگی تفاوتهای بنیادینی با هم دارند.