رسانههای اجتماعی و بازنمایی بیماریانگاری سالخوردگی و ایدهآلهای زیبایی در زنان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاستگذاری فرهنگی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.30465/ws.2025.50213.4272چکیده
رسانههای اجتماعی که به سرعت در حال تبدیل شدن به بخشی جداییناپذیر از جامعه است؛ به طور کلی،نقش بسیار گستردهای در گرایش به اعمال جراحی پلاستیک،ایفا میکند. این مقاله به تحلیل و بررسی صفحات اینستاگرام جراحان زیبایی میپردازد.هدف این پژوهش تحلیل نشانهشناختی رسانههای اجتماعی از منظر مدیریت بدن، بازنمایی ایدهآلهای زیبایی و جوانی و ترغیب به جراحی زیبایی در میان زنان است. روش تحقیق از نوع کیفی نشانهشناسی جان فیسک است که از بین ۴۰ صفحه اینستاگرام پرطرفدار پزشکان جراح زیبایی،چهار نمونه از سه صفحه پزشکان جراح زیبایی انتخاب شدند و براساس نظریه جان فیسک در سه سطح توصیفی(رمزگان اجتماعی)، بازنمایی(رمزگان فنی) و ایدئولوژیک(رمزگان ایدئولوژیک) بررسی شدند. یافتهها نشان میدهد که صفحات اینستاگرام پزشکان جراحی زیبایی متأثر از ایدئولوژی و گفتمان مردسالاری حاکم است. این روند به بیماریانگاری سالخوردگی،جوان ماندگاری،برساخت ابژه زیبایی و امر جوانی، دگردیسی هویتی، کالاانگاری زن ، بازنمایی کلیشه ای، و مهندسی ذائقه زیبایی و جوانی از طریق گفتمان رسانه ای وپزشکیسازی ظاهر و بدن، به ویژه بدن سالخورده یا طبیعی، یاری میرساند. با استفاده از صنعت فرهنگ و تبلیغات، فرهنگ مصرفگرایی را ترویج میدهد و بدین ترتیب نقش قابلتوجهی در تشویق زنان به انجام جراحیهای زیبایی وجوان سازی و تقویت انگیزه برای این اقدامات ایفا میکند.