تدوین مدل رفتار زیست‌محیطی زارعان شهرستان شیراز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز

2 استاد بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

doi
چکیده

توسعه پایدار کشاورزی منحصراً در پرتو استفاده مناسب منابع طبیعی با زیربنای فکری حفاظت و نگهداری آنها برای نسل‌های آینده امکان‌پذیر است. رفتار زارعان با این منابع، نقش مهمی در حفظ و صیانت از آنها دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین سازه‌های مؤثر بر رفتارهای زیست‌محیطی زارعان تلاش می‌کند تا رفتار آنان را با نظریه «رفتار برنامه‌ریزی شده» تبیین نماید. این تحقیق از نوع توصیفی است که با فن پیمایش و ابزار پرسشنامه انجام گرفته است. روایی پرسشنامه به وسیله اساتید بخش ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه شیراز و پایایی آن از طریق انجام مطالعه راهنما و آزمون آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته‌ها نشان داد که دو متغیر کنترل محسوس رفتار و هنجارهای اخلاقی بیشترین تأثیر را در شکل‌دهی نگرش زیست محیطی داشته‌اند. متغیرهای هنجارهای اخلاقی و هنجارهای ذهنی اجتماعی به ترتیب بیشترین تأثیر را بر نیت زارعان برای انجام رفتارهای زیست‌محیطی داشتند و در نهایت، متغیرهای نیت انجام رفتار زیست‌محیطی، کنترل محسوس رفتار، هنجارهای ذهنی اجتماعی و نگرش زیست‌محیطی به ترتیب بیشترین تأثیر را در انجام رفتارهای زیست‌محیطی زارعان نشان دادند. بنابراین، با تقویت آموزه‌های اخلاقی در زارعان، ارائه تسهیلات بانکی جهت افزایش توانایی زارعان در انجام رفتارهای پرهزینه و آموزش افراد مرجع در راستای حفظ محیط‌زیست برای تاثیر‌گذاری بر سایر زارعان می‌توان انتظار داشت که زارعان شهرستان شیراز در آینده رفتارهای زیست محیطی بیشتر و موثرتری انجام دهند.