آینده‌نگاری رشته مطالعات زنان در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، جنسیت و توسعه، گروه مطالعات زنان، موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

doi
10.30465/ws.2024.49172.4149
چکیده

رشته مطالعات زنان در ایران از بدو تاسیس تاکنون درگیر چالش‌های متعددی از جمله عدم موفقیت در نظریه‌پردازی و ناکارآمدی در شناسایی و تبیین مسائل بومی و ملی، تاثیرپذیری فراوان از گفتمان‌های سیاسی، نرخ بالای دانش‌آموختگان جویای کار، ناکارآمدی منابع درسی در ارائه مهارت تخصصی و دانش کاربردی است. هدف این مطالعه بررسی آینده رشته مطالعات زنان در ایران بر اساس تحلیل علی چالش‌های موجود در مسیر رشته است. این پژوهش با استفاده از تحلیل لایه لایه علی بر اساس مرور پیشینه پژوهشی، در چهار سطح لیتانی یا توصیف، نظامات علّی، گفتمان‌ها و جهان‌بینی و در نهایت تحلیل اسطوره‌ها و استعاره‌ها به بررسی تحلیل وضعیت پرداخته است. تحلیل لایه لایه دو عدم قطعیت شامل «ضعف رویکرد آموزشی» و «تسلط رویکردهای سیاسی» و دو پیشران مهم در مسیر آینده رشته شامل «تخصصی شدن» و «توسعه رویکرد میان رشته‌ای» شناسایی شد. بر اساس یافته‌ها چهار آینده بدیل شامل خاموشی-انحلال، بومی‌گرا-اصول مبنا، بومی‌گرا-شاهد مبنا و تخصصی-راهبری برای آینده‌های پیش رو مطالعات زنان در ایران پیشنهاد شده است. این چهار آینده بدیل در تعامل با یکدیگر بروندادهای مختلفی در یک طیف از «حفظ وضعیت موجود»، «ابزاری-مقطعی» تا «بومی-منطقه‌ای» و «بومی-فرامنطقه‌ای» را حاصل خواهند آورد.