تعیین مدل پهنه بندی اکولوژیکی مناطق مستعد احیاء بیابان با استفاده از منطق فازی (مطالعه موردی: دشت سیستان)
نویسندگان
1 مربی گروه شهرسازی، دانشگاه بیرجند.
2 دانشیار گروه مهندسی محیط زیست، دانشگاه بیرجند
3 مربی گروه مهندسی محیط زیست، دانشگاه زابل.
doi
چکیده
امروزه یافتن مکان یا مکانهای مناسب برای ایجاد یک فعالیت در حوزه جغرافیائی معین، جزء مراحل مهم طرحهای اجرایی، به ویژه در سطح کلان و ملی به شمار میرود. جهت انتخاب مناطق بیابانی مستعد احیاء، یکی از مناسبترین ابزارها، استفاده از مدلهای رایانهای است. تاکنون مکانیابی با استفاده از منطق فازی و سیستمهای اطلاعات جغرافیائی در زمینههای تخصصی مختلف انجام شده است، با توجه به نیاز این حوزه مطالعاتی در زمینه، بهکارگیری و ارائه مدلهای جدید مبتنی بر سیستمهای اطلاعاتی، استفاده از این مدل جهت تعیین اراضی بیابانی مناسب احیاء، با درجه ریسک کمتر و یا درجه موفقیت بیشتر احیاء بیابان برای اجرای طرحهای مقابله با بیابانزایی، مهمترین هدف این تحقیق است. روش مورد استفاده در این تحقیق بررسی و گروهبندی پارامترهای محیطی مؤثر در احیاء بیابان با استفاده از روش اجماع دلفی و ارزشگذاری آنها بر اساس منطق فازی بوده است. برای نقشه سازی واحدهای خاک از روشهای میانیابی از جمله معکوس فاصله وزنی و روشهای زمین آماری همچون کریجینگ استفاده گردید. از روش کریجینگ به علت خطای پیشگویی، کمتر استفاده شد و از عملگرهای مختلف فازی از جمله اجتماع و اشتراک و جمع و ضرب جبری و گامای فازی استفاده گردید. در پایان، عملگر تلفیقی گامای 8/0 بهترین سازگاری را برای شناسایی اراضی بیابانی و مستعد برای احیاء بیابان به همراه میزان موفقیت یا ریسک کمتر برای احیاء بیابان و با حداکثر احتیاط لازم در این پهنهها را ارائه داد.