تحلیل‎های فضایی در تولید نقشۀ پهنه‎بندی اقلیمی (مطالعۀ موردی: منطقۀ غرب دریاچۀ ارومیه)

نویسندگان

1 استادیار گروه علمی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2014.52137
چکیده

مسائل جدی زیست‎محیطی و گستردگی و پیچیدگی‎های امروزی روابط متقابل انسان و اقلیم در ابعاد متفاوت زمانی ـ مکانی، ضرورت مطالعه و تهیۀ نقشۀ پهنه‎های اقلیمی را که ابزار توسعۀ پایدار شمرده می‎شوند، روشن می‎کند. مناطق مختلف طبیعی و زیست‎محیطی دارای تیپ‎های اقلیمی متفاوتی هستند. در همین ارتباط بسیاری از نواحی کشورمان، به‎ویژه در منطقه‎ای که برای این پژوهش در نظر گرفته شده، تیپ‎های اقلیمی هنوز مشخص و مطالعه نشده‎اند. تعیین تیپ‎های اقلیمی منطقۀ غرب دریاچۀ ارومیه با استفاده از روش‎های تحلیل فضایی چندمتغیره، مانند MLC و DataISO و همچنین تحلیل چندمتغیره، مانند تحلیل عاملی و خوشه‎بندی، هدف پژوهش حاضر است. با توجه به اینکه عوامل و عناصر سازندۀ اقلیم از نظر ماهیتی متفاوتند، برای پردازش همزمان چنین داده‎هایی، تحلیل‎های فضایی ابزار قدرتمندی شمرده می‎شوند. به همین دلیل در این پژوهش داده‎های مربوط به عناصر و عوامل سازندۀ اقلیم منطقۀ ایستگاه‎های ارومیه، نقده، سلماس، اشنویه و کهریز و همچنین، ارتفاع و جهات جغرافیایی در تولید نقشۀ تیپ‎های اقلیمی به‎کار گرفته شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‎دهد که چهار نوع اقلیم متفاوتِ سرد کوهستانی، مرطوب، نیمه‎مرطوب و نیمه‎خشک، در منطقۀ غرب دریاچۀ ارومیه حاکمیت دارند.