چشم انداز نظری ساختار و کنش در تبیین رفتار سازگاری نسبت به خشکسالی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه خوارزمی تهران

2 دانشگاه خوارزمی

3 دانشگاه خوارزمی تهران

4 دانشگاه خوارزمی تهران

doi
چکیده

هدف کلی پژوهش حاضر، تحلیل تأثیر عاملیت و ساختار بر رفتار سازگاری‌ نسبت به خشکسالی بر مبنای بررسی متون است. در این راستا ابتدا نقش عاملیت و ساختار در پژوهش‌های علوم اجتماعی و شناخت جهان بر پایه نظریه­های اجتماعی و به­ویژه نظریه ساخت­یابی گیدنز تبیین شد. سپس در راستای تحقق اهداف اسناد بالادستی نظیر سند چشم انداز و نقشه جامع علمی کشاورزی کشور، چگونگی پیوند میان ساختار و کنش در شرایط خشکسالی، به منزله بافت اجتماعی یا محیطی که در آن افراد زندگی و کار می­کنند، مورد تحلیل قرار گرفت. در ادامه رویکردهای مختلف ارائه شده­ در مطالعات سازگاری و آسیب­پذیری نسبت به مخاطرات محیطی تشریح شد. حاصل تحلیل­ها نشان داد که برمبنای نظریه­ی مذکور، همه فعالیت­های سازگاری نسبت به خشکسالی، درون بافت اجتماعی شکل می­گیرد و ارتقای ظرفیت سازگاری بدون ملاحظه بافت اجتماعی نمی­تواند به روشنی درک شود، زیرا بافت زمینه ظهور، طراحی، اجرا و استفاده از راهبردهای سازگاری را فراهم می‌نماید. این رویکرد امکان بررسی و تحلیل جامع و منطبق بر واقعیت‌های اجتماعی رفتار سازگاری جوامع محلی را به خشکسالی فراهم خواهد کرد و درنتیجه پیوند دهنده­ی راهبردهای کلان سازگاری با راهبردهای خرد جوامع محلی در حوزه­ی مطالعات سازگاری، آسیب پذیری و حتی تاب آوری به مخاطرات محیطی نظیر خشکسالی خواهد بود.