ارزیابی کیفیت توده سنگ زیر سطحی با تلفیق نتایج وارون سازی داده های توموگرافی لرزه ای انکساری و مقاومتویژه الکتریکی به روش خوشهبندی طیفی
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه شاهرود
2 دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22034/ijme.2018.30563چکیده
هنگامیکه ساختار دادهها غیرخطی باشد روشهای کلاسیک خوشهبندی با شکست روبهرو میشوند. در این حالت، خوشهبندی طیفی روشی قدرتمند برای دستهبندی دادهها محسوب میشود. این تکنیک با تبدیل فضای ورودی، فضای جدیدی با قابلیت توصیف مناسبتر از دادهها را در اختیار قرار میدهد. در این مطالعه، ابتدا وارونسازی دادههای مقاومتویژه الکتریکی با روش کمترین مربعات گوس- نیوتن و با استفاده از نرمافزار RES2DINV انجام شد و سپس اولین زمان رسیدها با استفاده از نرمافزار PickWin محاسبه و وارونسازی دادههای توموگرافی لرزهای انکساری با استفاده از نرمافزار GeotTom CG انجام شد. بعد از محاسبه ماتریس شباهت، مقادیر ویژه و بردارهای ویژه بهدست آمد و سپس دادهها با روش خوشهبندی طیفی (Spectral clustering) مورد ارزیابی قرار گرفتند. با استفاده شاخص دان (Dunn index) برای بهینه سازی تعداد خوشهها عدد 12 بهدست آمد که با توجه به نقشههای بهدست آمده برای مقاومت ویژه الکتریکی و توموگرافی لرزهای انکساری، تعداد خوشه مناسبی است. نتایج روش خوشهبندی طیفی همبستگی خوبی با نتایج لاگ گمانه حفاری شده در کف سد نشان میدهد.محاسبات مربوط به الگوریتم خوشهبندی طیفی و شاخص دان با کدنویسی در محیط نرمافزار MATLAB انجام شده است.