شناسایی و تبیین ابعاد مؤثر بر دورکاری هوشمند: مدل کاری انعطاف پذیر در دوران بحران بیماری کووید 19 و فراتر از آن

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه پیام نور، تهران

2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران

doi
10.52547/irphe.28.2.197
چکیده

یکی از مدل‌های جدید انجام دادن کار و فعالیت‌ها در عصر حاضر، بهره ­گیری از دورکاری هوشمند است که به ­عنوان یک روش جدید برای انجام کار شناخته شده است. کار هوشمند روشی برای چابک‌تر شدن سازمان و مقابله با تغییرات روزافزون بازار و بحران‌های مختلف است. نمونه بارز از بحران ­های کنونی بیماری همه‌گیر کووید 19 است که کار میلیون‌ها نفر را در سرتاسر جهان به­ منظور فاصله‌گذاری اجتماعی به خانه‌های افراد منتقل کرده است. این بیماری اثرهای جدی بر نیروی کار و به‌طورکلی، اقتصاد کشورها داشته است. در این شرایط نمی ­توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که چه زمانی اقتصاد دوباره سر پا خواهد شد. استفاده از مدل‌های کاری انعطاف ­پذیر بخش مهمی از راهبردها در برابر چالش ­های پیش رو از جمله بحران کووید 19 هستند. در مطالعه حاضر ابعاد مؤثر بر دورکاری هوشمند به ­عنوان یک الگوی کاری انعطاف­ پذیر شناسایی و تبیین شد. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نوع پژوهش­ های توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری کلیه کارکنان و اعضای هیئت علمی دانشگاه پیام نور کشور بودند و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 385 نفر محاسبه شد. گردآوری داده ­ها با ابزار پرسشنامه صورت گرفت. فرضیه­ ها از طریق تحلیل عاملی تأییدی بررسی قرار و برای تجزیه و تحلیل مدل از روش مدلسازی معادلات ساختاری و تحلیل عامل اکتشافی و نرم­افزارهایSPSS 22  و8.8   Lisrel استفاده شد. بر اساس داده­ ها ابعاد دورکاری هوشمند در هشت بعد بهره ­وری، فناوری، فردی، ارتباطات و همکاری، سازمانی، اجتماعی، مدیریتی و خانواده و زندگی شناسایی و دسته­ بندی شدند. ارائه راهکارهای مؤثر کار هوشمند، افزایش انعطاف ­پذیری سازمان­ ها، بالا بردن مهارت‌ها و کشف مسیرهای تازه و داشتن نگاه میان­ رشته ­ای می‌توانند در کمک به کلیه سازمان­ ها برای برون­رفت از این بحران نقش چشمگیری داشته باشند.