زنان در هزارتوی اشتغال: بررسی کیفی راهبردهای زنان در دستیابی به فرصت های شغلی (مورد مطالعه: زنان شاغل شهر مشهد در سال 1398- 1399)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استادیار علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.30465/ws.2023.39153.3426چکیده
اشتغال زنان، بهواسطه زمینههای تاریخی فرهنگی و شرایط ساختاری مختلف، عموما با چالشها و موانع جدی روبرو بودهاست. واکاوی تجارب و شناسایی راهبردهای زنان در بهدست آوردن فرصتهای شغلی میتواند در روشن ساختن این چالشها و راههای غلبه بر آنها موثر باشد. روش انجام پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر نظریه زمینهای بودهاست. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با نوزده تن از زنان شاغل در شهر مشهد بهدست آمدهاست. مطابق با نتایج حاصل، پدیده مرکزی تحت عنوان «کاریابی زنان: موازنه میان هویتیابی، امنیتجویی و استقلالطلبی» صورتبندی شد. این پدیده با مجموعهای از شرایط زمینهای از قبیل «گسترش فرصتهای شغلی ناپایدار در بازار کار» و «تحول در معیارهای اعتباریابی زنان در جامعه ایرانی»، شرایط علی همچون «چگالی زنان شاغل در شبکه اجتماعی پیرامونی»، «چالشهای نقشی- هویتی» و «برخورداری از مهارتها و مدارک حرفهای» و همچنین شرایط مداخلهای مانند «تحصیلات»، «تاهل و تجربه اقتصادی مرتبط با آن» و «تجربه زیسته در خانه پدری» احاطه شده بود. اتخاذ راهبردهایی نظیر «پرسهزنی در بازار کار»، «تجربههای کارآفرینانه»، «کاریابی مبتنی بر تجارب پیشین» و «تکیه بر شبکههای اجتماعی پیرامونی»، پیامدهایی از قبیل «اولویتیابی درآمد بر امنیتشغلی»، «استقلال نسبی اقتصادی زنان» و «زنانه شدن تدریجی بازار کار» بهدنبال داشتهاست.