تلفیق لایه‏ های اطلاعاتی مس در منطقه نیسیان به کمک سیستم استنتاجگر فازی (FIS)

نویسندگان

1 دکترای مهندسی معدن گرایش اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران-

doi
10.22034/ijme.2018.30564
چکیده

پردازش داده‏های اکتشافی با کمک فن‏آوری‏های جدید منجر به کسب نتایج مطلوب و کارآمد در زمینه اکتشاف کانسارهای پنهان می‏شود. در این پژوهش مدلسازی رایانه‏ای سیستم استنتاجگر فازی (Fuzzy Inference System) با ارایه روشی با رویکرد شبیه‏سازی افکار انسانی برای اکتشاف کانسار مس– مولیبدن پورفیری در منطقه نیسیان استفاده شده است. این سیستم سه مرحله فازی‏سازی، موتور سیستم استنتاجگر فازی و غیرفازی‏سازی دارد، به طوری‏که از متغیرهایی با ماهیت زبانی به جای متغیرهای با ماهیت عددی استفاده می‏کند که این امر باعث بهبود در نحوه تصمیم‏گیری برای اکتشاف کانسارها می‏شود. ورودی‏های این سیستم نقشه‏های فاکتور زمین‏شناسی، دگرسانی، ژئوشیمیایی و ژئوفیزیکی است. در لایه دگرسانی از تصاویر سنجنده استر استفاده شد. در لایه ژئوشیمیایی از نمونه‏های خاک برجا استفاده شد که برای تهیه آن از روش‏های آماری تک متغیره و چند متغیره استفاده شد که نتیجه آن دو عنصر مس و مولیبدن تاثیرگذارترین عناصر شناسایی شده و برای جداسازی آنومالی از زمینه از روش فرکتال عیار- تعداد استفاده شد و با تلفیق دو لایه مس و مولیبدن لایه ژئوشیمیایی به­دست آمد. لایه ژئوفیزیکی شامل داده‏های مغناطیس‏سنجی بود که با اعمال انواع فیلترهای مختلف نقشه سیگنال تحلیلی به عنوان لایه ژئوفیزیکی انتخاب شد. خروجی سیستم استنتاجگر فازی پس از تحلیل چهار لایه‏ در موتور سیستم استنتاجگر فازی شامل نقشه پتانسیل معدنی بوده که پس از مقایسه با 33 حلقه گمانه‏ حفر شده در منطقه و به کمک کلاس‏بندی 5 کلاسه، گویای 6/70 درصد انطباق است.

کلیدواژه‌ها