فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شرم بدنیِ زنانه احساس یا حالتی عاطفی است که سوژۀ مؤنث در مراوده‌های اجتماعی تجربه می‌کند. این احساس در جامعۀ مصرفیِ معاصر به‌شکلی فزاینده تشدید می-شود. قصد این جستار مطالعۀ پدیدارشناختی تجربۀ شرم بدنی زنان در سه فضای جمعی «عروسی»، «گروه‌های مختلط کوهنوردی» و «پاتری‌های خصوصی» است. نتایج تحلیل مصاحبه‌های عمیق با این سوژه‌ها نشان می‌دهد که شرایط و زمینه‌های اثرگذاری مثل رسانه‌ها، ابژه‌شدن بدن زنانه، نگاه خیرۀ دیگری، موقعیت فرودست زنان و کارکردهای جسم زنانه بیشترین نقش را در شکل‌گیری احساس شرم بدنی نزد آن‌ها دارد. شکل‌گیری و تشدید این احساس در آن‌ها واجد آثار و پیامدهایی در زندگی شخصی و اجتماعی است که از آن جمله می‌توان به درونی-سازی ویژگی‌های جنس دوم، کناره‌گیری از برخی فضاها و فعالیت‌ها، استفاده از شرم بدنی برای پاسداشت حریم شخصی، نداشتن اعتمادبه‌نَفس در پذیرش مسؤلیت‌ها و خودسانسوری و زدن نقاب به چهره اشاره کرد. زنان برای مدیریت شرم بدنی به اتخاذ استراتژی‌هایی روی می‌آورند که عمده‌ترین آن‌ها عبارتند از: تلاش برای پنهان‌کردن نقص‌های بدنی، نمایش جذابیت‌های جسمانی و رفتاری، والایش امیال جسمی و طرد قواعد مردانه. می‌توان این‌گونه استنتاج کرد که شرم بدنی در زمانۀ حاضر در متن مواجهۀ ناگزیر زنان با فرهنگ مصرفی‌ای پدید می‌آید که هنوز مردسالار است.