گفتمان‌ مسلط بر نظام آموزشی زنان در کتاب‌های درسی دبیرستانی (1345-1357 ش)

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه تهران

doi
10.30465/ws.2023.42656.3654
چکیده

گام دوم مدرنیزاسیون در ایران با تدوین مبانی و اصول انقلاب سفید آغاز گشت. تعلیم‌وتربیت زنان که پیش‌تر بخشی از برنامه نوسازی ایران تلقی می‌شد، در این دوره نیز، اهمیت یافت و مورد نقد و بازبینی قرار گرفت. گفتمان نوگرایی عصر رضاشاه که به مفهوم آزادی زن شکل داده و برنامه‌های تربیتی زنان را حول این منظومه تنظیم کرده بود؛ متأثر از فلسفه‌ی انقلاب سفید و تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این دوران بود. «آموزش ملی و میهنی» به عنوان اساسی‌ترین سیاست آموزشی این دوره در کنار مفهوم آزادی زن به طرح‌ها و برنامه‌های آموزشی زنان شکل داد؛ از این‌رو، تغییر رویکرد سیاست‌های آموزشی زنان در این دوران از محدوده‌ی خانه و خانوداه به جنبه‌های فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آنان بود. این پژوهش بدیع، با استفاده از مفهوم سنتی پیوستگاری در تاریخ و با روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی رویکردها‌، طرح‌ها و آهنگ تغییرات برنامه‌های آموزشی دختران در کتاب‌های درسی این دوره، جهت تشریح چگونگی هویت‌یابی زن مدرن و کارکردهای آن در فرایند مدرنیزاسیون ایران می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها