فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 به‌منظور جبران خسارات، شرایطی وجود دارد که از آن با عنوان شروط خسارت قابل جبران یاد می‌شود و یکی از این شروط، مستقیم بودن ضرر است. بااین‌وجود، یکی از موضوعات حقوقی مهم و بحث‌برانگیز در حقوق مسئولیت مدنی این است که اگر از عمل زیانبار شخص نتایج زیانبار متعددی ناشی شود، عامل زیان مسئول چه نوع خساراتی است؟ آیا همه زیان‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از عمل خود را ضامن است یا فقط مسئول جبران زیان‌های مستقیم ناشی از عمل زیانبار خود است؟ در نظام‌های حقوقی ازجمله نظام حقوقی ایران و کامن‌لا، عامل زیان مسئول جبران ضررهای مستقیم است. لیکن سؤال این است که چه زیانی مستقیم است و ضابطه آن چیست؟ نظام‌های حقوقی در پاسخ به این سؤال رویکردهای متفاوتی دارند، برخی از نظام‌های حقوقی خسارت مستقیم را تنها در صورتی قابل جبران می‌دانند که به‌طور متعارف قابل پیش‌بینی برای نوع افراد باشد و برخی از نظام‌ها برای تشخیص این دو نوع خسارت بر اساس نظریه سببیت تحلیل نموده‌اند. در این پژوهش، به بررسی رویکرد نظام‌های حقوقی به این موضوع پرداخته شده و نظام حقوقیِ کامن‌لا و ایران با رویکردی به فقه امامیه مورد مطالعه قرار گرفته است. نتیجه بررسی: قابلیت پیش‌بینی ضرر هم در مسئولیت قراردادی و هم در مسئولیت غیرقراردادی در حقوق ایران و کامن‌لا معیار اصلی است.