فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  اندیشهٔ حقوق بشر از یک سو به‌عنوان یک بنیان نظری و انسانی و عام‌الشمول به رسمیت شناخته می‌شود و از سوی دیگر بنیاد عملی آن به‌واسطه نسبی‌گرایی، بر غیریت‌ها و شکاکیت‌ها تکیه کرده است. به‌رغم تلقی جهان‌شمولی حقوق بشر به‌عنوان پیش‌فرض در نگاه فرهنگ‌ها و تمدن‌های گوناگون و ازجمله در آموزه‌های اسلام و حقوق بین‌الملل معاصر اما همچنان درباره مبانی نظری و واقعیت عملی ناظر بر جهان‌شمولی، چالش‌هایی جدی وجود دارد. مسئله این پژوهش آن است که چگونه می‌توان با نگاهی تطبیقی به جهان‌شمولی حقوق بشر، منشأ چالش‌های موجود و محتمل را شناسایی و راه کارهای مناسب و متناسب غلبه بر آن را جست‌وجو و ارائه کرد؟ با توجه به رویکرد بین‌المللی دولت‌ها و تحلیل مفاد اسناد جهانی حقوق بشر و با تکیه بر مبانی نظری جهان‌شمولی حقوق بشر در آموزه‌های اسلام و حقوق بین‌الملل معاصر، امکان‌سنجی راه برون‌رفت از چالش‌های موجود حقوق بشری، با بهره‌گیری از داده‌ای کتابخانه‌ای و با کاربست روش توصیفی‌تحلیلی پیگیری شده است. دستاورد این پژوهش نشان می‌دهد، هرچند حقوق بشر امروزی خاستگاه غربی دارد، ولی به لحاظ ماهیت خود در دیگر فرهنگ‌ها و جوامع نیز با تکیه بر وحدت طبیعت، فطرت، وجدان، کرامت، حیثیت انسانی، عقل و جوهر واحد بشری قابل شناسایی است. لذا حقوق بشرِ متعلق به همه انسان‌ها فارغ از هر نوع ویژگی، جهان‌شمول بوده است و نسبت به همه افراد بشر در هر شرایطی حاکم و لازم‌الاجراء است. هم‌صدایی تمامی حکومت‌های جهان نسبت به عدم شناسایی امارت اسلامی افغانستان به خاطر نقض حقوق بشر، شاهد عینی این مدعاست.