پهنه بندی کیفی خاک های سطحی اطراف کارخانه سرب و روی ایرانکوه از دیدگاه زیستمحیطی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس،
2 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده فنی و مهندسی، بخش معدن
3 دانشگاه تربیت مدرس
4 4- استادیار سنجش از دور و سیستم های اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
فعالیت های معدنکاری و کارخانه های فرآوری مواد معدنی یکی از منابع اصلی آلودگی خاک به فلزات سنگین محسوب میشوند. در این پژوهش 65 ایستگاه اطراف کارخانه فرآوری سرب و روی معدن ایرانکوه و روستای مجاور آن نمونهبرداری شد. پس از جدا کردن ذرات زیر63 میکرون و آماده سازی خاکهای سطحی به روش هضم اسیدی، غلظت کل فلزات سرب، روی، آهن، منگنز، مس و کادمیوم اندازهگیریشد. همچنین میزان مواد آلی و کربنات در خاکهای مورد مطالعه با روش های احتراق خشک تعیین گردید. جهت ارزیابی میزان آلودگی در اطراف کارخانه و روستای مجاور از شاخصهای قابل اعتماد سنجش آلودگی از قبیل شاخصهای ضریب غنی سازی، انباشت ژئوشیمیایی، درجه آلودگی اصلاح شده و ریسک اکولوژیک استفاده شد. تحلیل آماری دادهها به کمکآنالیز خوشهایو جدول ضریب همبستگی انجام گرفت. به علاوه برای پهنهبندی کیفی توزیع مکانی فلزات در محدوده مورد بررسی از روش کریجینگ معمولی استفاده گردید. خاکهای اطراف کارخانه به شدت به فلزات سرب، روی و کادمیوم آلوده بودند و در روستای مجاور کارخانه هر چند میزان آلودگی نسبت به محدوده اطراف کارخانه کاهش یافت ولی خاک های سطحی آن همچنان نسبت به فلزات سرب، روی و کادمیوم آلودگی داشتند. بر اساس نتایج جدول ضریب همبستگی و آنالیز خوشهای، در اطراف کارخانه همبستگی سرب، روی و کادمیوم معنادار و بیش از 5/0 بوده و در یک خوشه قرار گرفتند و در روستای مجاور سرب، روی، کادمیوم و کربنات همبستگی در یک خوشه قرارگرفته و همبستگی معنا دار و بالای 5/0 داشتند.
