تخمین تولید بالقوه و شکاف تولید برای ایران و بررسی سیاست تحقق رشد مستمر اقتصادی (رهیافت فیلترینگ داده‌ها)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه رازی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

3 عضو هیات علمی دانشگاه رازی

4 دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه رازی و رییس گروه شاخص قیمت مصرف کننده مرکز امار ایران

doi
چکیده

این مقاله به بررسی روش‌های موجود برای تخمین تولید بالقوه و به تبع آن شکاف تولید برای اقتصاد ایران می‌پردازد. این روش‌ها را می‌توان به دو رویکرد اقتصادی (با استفاده از تابع تولید) و آماری (با استفاده از سری‌های زمانی) طبقه‌بندی کرد. به دلیل پیچیدگی روش‌های اقتصادی و به جهت در دست نبودن اطلاعات لازم، در این مقاله از تکنیک‌های آماری و روش‌های فیلتریگ سری‌های زمانی (روش‌های فیلترینگ هودریک- پرسکات، کالمن و باند- پس) برای تخمین متغیرهای مورد نظر برای اقتصاد ایران در طی دوره 1345-1392 استفاده شده است. در روش فیلترینگ باند- پس مشاهدات بسیاری را در ابتدا و انتهای از دست می‌دهیم، به همین جهت برای ارائه نتیجه‌گیری کلی برای ایران، تنها از نتایج بدست آمده از دو روش فیلترینگ هودریک- پرسکات و کالمن استفاده کردیم. به همین منظور میانگین تولید بالقوه بدست آمده از دو روش فوق را به عنوان تولید بالقوه ایران و تفاضل آن از تولید واقعی را به عنوان شکاف تولیدی در نظر گرفته‌ایم. نتایج به دست آمده حاکی از روند نامنظم شکاف تولید ناخالص داخلی ایران در طی دوره 1345-1392 می‌باشد. همچنین نتایج به خوبی تحولات اقتصاد ایران اعم از شوک‌های نفتی، انقلاب، جنگ تحمیلی و برنامه‌های و سیاست‌های کلی نظام اکه در راستای تحقق رشد مستمر اقتصادی، اجرا شده را نشان می‌دهد.