فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عدالت قضایی رکن اساسی حیات اجتماعی انسان و در زمره حقوق اولیه و اساسی بشرمحسوب می‌شود، امروزه عموماً وظیفه تأمین عدالت و تحقق امنیت و بهداشت قضایی و حقوقی بر عهده حاکمیت‌ها و به‌ویژه دستگاه عمومی قضایی کشورها نهاده شده است، بااین‌حال، افزایش تعاملات اجتماعی و اقتصادی، به‌ویژه تبادلات تجاری و نیز ارتقای سطح سواد حقوقی بشر به همراه تحولات سریع و شگرف درزمینه‌های گوناگون زندگی بشر، باعث افزایش شدید حجم دعاوی و به نسبت، طولانی شدن روند دادرسی‌ها و کاهش ضریب دقت و کیفیت رسیدگی‌ها و نهایتاً کاهش امنیت و عدالت قضایی گردیده است. ازاین‌رو، در دهه‌های اخیر گفتمان نوین عدالت خصوصی به‌عنوان یک راهکار برون‌رفت و نجات‌بخش به منظور تأمین بهینه عدالت قضایی و بهداشت حقوقی (دادرسی عادلانه) به‌عنوان عاملی کمک‌کننده و تسهیلگر پا به عرصه عدالت قضایی گذارده است. پژوهش حاضر جستاری است که به روش پژوهش کتابخانه‌ای به تحلیل و توصیف مبانی حقوقی و اصلی‌ترین سازوکار و ساختار موجود عدالت خصوصی (داوری) و جایگاه عدالت خصوصی از رهگذر بررسی دیدگاه نظام حقوق بین‌الملل بشر و نظام حقوقی ایران و اسلام با نگاهی به اسناد قانونی و بین‌المللی موجود پرداخته است. برآیند این پژوهش آن است که عدالت خصوصی به دلیل تنوع سازوکاری و ساختاری در سطح نظام بین‌الملل و نظام حقوقی ایران، می‌تواند به‌منظور استفاده وسیع‌تر و بهینه از استعدادها و آموزه‌های موجود، در راستای تسهیل هر چه بیشتر حق دسترسی به دادرسی عادلانه و نهایتاً بسط عدالت، برای بشر مفید و راهگشا باشد.