مطالعه تطبیقی امکان انتقال تابعیت از مادر به فرزند در ازدواجهای چندملیتی (حقوق آمریکا و برخی کشورهای خاورمیانه از قبیل افغانستان و عراق)
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه بجنورد، بحنورد، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.
doi
10.22091/csiw.2024.10276.2493چکیده
اگرچه تابعیت از گذشتههای دور مورد توجه نهادهای ملی و بینالمللی بوده است، اما دولتها در تعیین معیار تبعه بودن اشخاص بهصورت واحد عمل ننمودهاند که نتیجه آن، گاهی بروز بیتابعیتی و گاهی تحقق تابعیت مضاعف است. یکی از مسائل بسیار حائز اهمیت در این حوزه، موضوع تابعیت فرزندان حاصل از ازدواجهای چندملیتی است که در پژوهش حاضر، با شیوه توصیفی و تحلیلی و تطبیقی، ضمن بررسی قوانین موجود، کتب، مقالات و سایر منابع علمی-حقوقی مرتبط، مورد تدقیق قرار گرفته است تا مشخص گردد که تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج چندملیتی در کشورهای خاورمیانه از قبیل عراق، اردن، مصر و افغانستان، به چه ترتیبی تعیین میشود؛ آیا همگی از رویکرد واحدی تبعیت مینمایند یا خیر و در صورت تفاوت در طریق انتخابی، کدام راهکار با مصلحت کودک نزدیکتر و در نظام حقوقی ایران قابل استفاده است. درحالیکه گروهی از کشورهای خاورمیانه مانند اردن و عراق و امارات متحده عربی، با اعمال قوانین سنتی، جز در موارد استثنائی همچنان قائل به انتقال تابعیت از پدر به فرزند هستند که درنتیجه آن، احتمال بیتابعیت شدن کودکان زیاد خواهد بود. کشورهایی دیگری از قبیل افغانستان و مصر انتقال تابعیت از مادر و پدر به کودک را بهصورت یکسان به رسمیت شناخته و بدینترتیب، گام مهمی در راستای حمایت از حق کودک در داشتن تابعیت از بدو تولد برداشتهاند. ایالاتمتحده آمریکا نیز در گروه اخیر قرار گرفته و انتقال تابعیت هم از پدر و هم از مادر را به رسمیت شناخته است. قطعاً طریق اخیر با اضافه نمودن یکسری قیود و شروط مانع مضاعف شدن تابعیت، توسط قانونگذار ایرانی نیز قابل استفاده خواهد بود.