نقش هوش مصنوعی در سازمان‌های خبری ایران: ظرفیت‌ها، چالش‌ها و راهبردهای توسعه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.

doi
10.22034/rcc.2025.2069088.1245
چکیده

در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های هوش مصنوعی در الگوریتم‌های یادگیری ماشین و ابزارهای مولد محتوا، صنعت رسانه‌های خبری را دگرگون کرده و بر تولید، مدیریت و توزیع محتوا تأثیر گذاشته است. این تحولات علاوه بر ارتقای سرعت و کیفیت اطلاع‌رسانی، تعامل با مخاطبان را نیز متحول ساخته‌اند. پرسش اصلی این است که این فناوری چه ظرفیت‌ها و محدودیت‌هایی برای سازمان‌های خبری ایجاد می‌کند و چه راهبردهایی می‌تواند استفاده مسئولانه و اثربخش از آن را تضمین کنداین پژوهش از نوع کیفی و روش آن تحلیل مضمون است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 16 نفر از خبرگان و نخبگان حوزه هوش مصنوعی و رسانه گردآوری شد. معیار انتخاب نخبگان ، داشتن حداقل پنج سال سابقه تدریس در حوزه هوش مصنوعی و رسانه، و معیار انتخاب خبرگان حرفه‌ای، حداقل پنج سال تجربه عملی در این حوزه بوده است. داده‌های گردآوری‌شده با بهره‌گیری از کدگذاری سه‌مرحله‌ای کینگ (1998) تحلیل شدند و نمونه‌گیری به شیوه هدفمند تا اشباع نظری ادامه یافت.یافته‌ها نشان می‌دهد هوش مصنوعی با بهبود کیفیت محتوا و بهره‌وری، فرصت‌هایی همچون تولید خودکار، کاهش هزینه و زمان و شخصی‌سازی تجربه کاربری ایجاد می‌کند. در کنار این مزایا، تهدیدهایی چون سوگیری الگوریتمی، اخبار جعلی و مسائل اخلاقی نیز مطرح است. راهبردهای اثربخش در این حوزه باید بر کاربست فناورانه، تحول نهادی، توانمندسازی نیروی انسانی و تنظیم‌گری استوار باشد. این نتایج نشان می‌دهد که تلفیق خلاقیت انسانی با توانایی‌های هوش مصنوعی می‌تواند هم اعتمادپذیری و کیفیت محتوا را ارتقا دهد و هم آینده‌ای پایدارتر برای رسانه‌های خبری ترسیم کند.