آسیب‌شناسی «تیترزنیِ زرد» در بازنُمایی اخبار جنایی از منظر جرم‌شناسی خبرساز

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)

2 پژوهشگر پسادکترای حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه شهید بهشتی و مدرس دانشگاه

3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه میبد

doi
10.22034/rcc.2025.2066915.1236
چکیده

مسألۀ اصلی پژوهش حاضر که با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با روش مطالعه کتابخانه‌ای انجام شده، آسیب‌شناسی تیترزنی زرد، از منظر ‌آموزه‌های جرم‌شناسی خبرساز و مطالعه انتقادی عملکرد نظام رسانه‌ای از حیث استفاده از این سازوکار در بازنُمایی اخبار جنایی است. پرسش‌‌ها عبارتند از اینکه؛ 1- از منظر جرم‌شناسی خبرساز، تیترزنی زرد در بازنمایی اخبار جنایی در نظام رسانه‌ای و خبررسانی، واجد چه آسیب‌هایی است؟ 2- مفهوم و مبانی جرم‌شناسی خبرساز چیست و مولفه‌های مورد تأکید آن در نحوه بازنمایی اخبار جنایی کدامند؟ و 3- عملکرد برخی رسانه‌‌های فعال در نظام رسانه‌ای ایران از منظر اقدام به تیترزنی زرد به‌ویژه در بازنمایی اخبار جنایی، با چه نقدهایی روبه‌روست؟ یافته‌ها حاکی است از منظر جرم‌شناسی خبرساز، رویکرد برخی رسانه‌ها در ایران در بازنُمایی اخبار جنایی، لزوماً علمی نیست و موجب افزایش آگاهی‌ِ تحلیلی و تجربی نسبت به پدیده‌های مجرمانه در میان افکار عمومی نمی‌شود. دستاورد تحقیق، آن است که با درک تیترزنی زرد به مثابه آفت نظام رسانه‌ای و اسلوبی غیر حرفه‌ای در خبررسانی و بر اساس آموزه جرم‌شناسی خبرساز، ضروری است نظام رسانه‌ا‌یِ ایران، رویکردهای خِردبنیاد و تحلیل‌گرانه را مبنای انعکاس اخبارِ رویدادهای جنایی قرار دهد. تصویب و اجرای قوانین کارآمد در زمینه نظارت بیشتر بر عملکرد رسانه‌ها در انعکاس رویدادهای جنایی نیز اقدامی لازم و مفید است.