معیارهای ارزششناختی اخلاق در نهجالبلاغه با نگاه بر مکاتب وظیفهگرا و غایتگرای اخلاقی
نویسندگان
1 دکتری علوم و معارف نهجالبلاغه، دانشگاه پیام نور استان تهران.
2 خبرگان بدون مدرک/ مربی گروه معارف دانشگاه هنر تهران
doi
چکیده
هدف: هدف در این پژوهش، دستیابی به مبانی ارزششناختی اخلاق از دیدگاه نهجالبلاغه بود تا با شناخت آن، بتوان معیارها و ضوابط اخلاقی را بر اساس آموزههای نهجالبلاغه استخراج کرد. روش: این مقاله با روش دادهبنیاد انجام شده است. یافتهها: با توجه به معیارهای ارزشی اخلاق در دو مکتب وظیفهگرا و غایتگرای اخلاقی، در مکتب اخلاقی امام علی(ع) گزارههایی مبنی بر اخلاق وظیفهگرای قاعده نگر و سودگرای قاعدهنگر وجود دارد؛ ولی این امر بدین معنا نیست که این مکتب اخلاقی به طور کامل منطبق با این دو دیدگاه اخلاقی است. نتیجهگیری: نتایج تحقیق، گویای آن است که دو اصل عدالت و حقطلبی، به عنوان معیار ارزششناختی اخلاق در نهجالبلاغه مطرح شده است. معیارهای تحقق اصل عدالت در نهجالبلاغه عبارتند از: رعایت انصاف و مساوات، قرار دادن هر چیز در جای خودش، رعایت حقوق و اعتدال و میانهروی در روابط انسانها؛ و معیارهای تحقق اصل حقطلبی عبارتند از: تحقق آنچه واقعیت و امر واقعی است، رسیدن و دستیابی به حقیقت امور، اجازه و اختیار داشتن انسانها در امور مختلف، در نظر گرفتن استحقاق انسانها و مطالبۀ حقوقشان.
