فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نامگذاری افراد یکی از جنبه‌های بنیادی و ضروری در فرهنگ‌ها و جوامع مختلف است که طی قرون متمادی به شیوه‌های مختلف صورت گرفته است. این فرایند نه‌تنها به‌عنوان یک ابزار شناسایی، بلکه به‌عنوان نمادی از فرهنگ، مذهب، قومیت و حتی سیاست نقش بسزایی در جوامع ایفا کرده است. از این حیث، بررسی تاریخچه‌ی ثبت­احوال در بیرجند نشانگر جایگاه این نهاد در روند هویت­بخشی افراد جامعه است؛ زیرا نظام ثبت­احوال، در جایگاه یک نهاد برای ثبت وقایع حیاتی، از گذشته تا کنون، نقشی محوری در توسعه‌ی جوامع داشته است. با توجه به این مهم، پژوهش حاضر می­کوشد تا با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی از طریق مطالعه‌ی منابع و با تکیه بر اسناد آرشیوی و مصاحبه، ضمن شناخت سیر تطور اسناد سجلی و مدارک ثبت­احوال در ایران و جهان و آشنایی با شیوه­های ثبت وقایع قبل از تأسیس ثبت­احوال، مهم­ترین کارکردهای نظارتی و تعاملیِ این نهاد در ثبت وقایع حیاتی چهارگانه در خلال سال­های 1307- 1350ش را در اداره‌ی ثبت­احوال بیرجند مورد بررسی قرار دهد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می­دهد که سازمان ثبت­احوال در بیرجند به­عنوان یکی از نهادهای دولتی در حوزه‌ی کارکردهای نظارتی (فعالیت­هایی چون نظارت بر ثبت اطلاعات شخصی و وقایع حیاتی، صدور شناسنامه‌، نظارت بر احصای اشخاص فاقد شناسنامه، فوت اتباع خارجی، برگزاری هیئت حل اختلاف و انتخاب نام افراد)، کارکردهای خدماتی (اقداماتی نظیر گرفتن شناسنامه برای متولدین، تغییر نام و صدور شناسنامه­المثنی) و کارکردهای تعاملی با سایر نهادهای دولتی، به برنامه­ریزی دولت در خصوص موارد جمعیتی و سیاست­گذاری­های اقتصادی، سیاسی، حقوقی و ارائه‌ی خدمات عمومی به افراد جامعه یاری می­رساند.