مطالعه تطبیقی عناصر جرم خودداری از اعلام جرائم و کیفر آن در حقوق ایران و آمریکا
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
doi
10.22091/csiw.2024.10243.2490چکیده
اجرای عدالت بهمثابه هدف غایی نظامهای قضایی، نیازمند همیاری و تعاون متقابل مردم و نهادهای عمومی است. هر جامعهای به اقتضای ارزشها و فرهنگ حاکم بر آن جامعه، از بروز موانع اجرای عدالت جلوگیری کرده و گاهی نیز متخلفان از اجرای آن را مجازات میکند. یکی از اعمال مخل تحقق این مهم، خودداری از اعلام جرائم از سوی افرادی است که وظیفه اعلام آن را دارد. در نظام ایران، ازلحاظ عناصر متشکله جرم کتمان جرم از نوع ترک فعل بوده که مرتکب باید از مأموران دولتی بوده و به وقوع جرم آگاه بوده و توان اعلام آن را داشتهاند. همچنین، لزوم گزارشدهی منحصر به جرائم مصرح در قانون است. بااینحال، میان نظام ما با نظام حقوقی کشورهای غربی از حیث اختیار یا اجبار به گزارشدهی، نحوه اعلام جرم و قلمرو نوع جرائم و مجازات، جرم افتراق اساسی وجود دارد. در ایالاتمتحده، در سطح فدرال و ایالتهای مختلف تفاوت وسیعی در مورد رکن مادی و رکن معنوی حاکم بر عدم اعلام جرم وجود دارد. در مقایسه با کشور ما، مجازاتها در نظام آمریکا بسته به نوع جرم و ایالتها متغیر و شدت بیشتری دارد؛ حتی برخی از ایالتها، در قالب نهاد «مساعدت بعد از عمل»، تارک فعل را همانند مرتکب اصلی کیفر میدهند. برخلاف ایران، طرفین رابطه محرمانه مانند وکیل-موکل، روحانی و توبهکننده و مصونیت خانوادگی از مجازات مستثنا شدهاند. بهطور کلی سیاست کیفری آمریکا در واکنش به بیتفاوتی شهروندان به جرم سرکوبگرانه و امنیت مدار و منسجمتر است.