بررسی کیفی علل انگاره‌های ذهنی نادرست از خداوند

نویسندگان

1 دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشیار گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد یزد.

2 دکتری علوم قرآن و حدیث و دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد. میبد، ایران

3 دکتری علوم قرآن و حدیث، استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات، دانشگاه میبد. میبد، ایران.

4 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد. میبد، ایران.

doi
چکیده

هدف: از آنجا که انگاره‌های نادرست از خداوند به شدت بر رفتار و تعامل ما با خداوند و انسانها اثرگذار است، این پژوهش با هدف شناسایی علل انگاره‌های نادرست از خداوند انجام شد و در پی آن بود به این سؤال پاسخ دهد که عوامل پیدایش تصورات نادرست از خداوند در بین افراد چیست. روش: بدین منظور از طریق مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با 22 نفر از دانشجویان دختر مقطع لیسانس دانشگاه میبد که از طریق نمونه‌گیری مبتنی بر هدف با حداکثر تنوع انتخاب شدند، اطلاعات پژوهش جمع‌آوری شد. داده‌ها بعد از مصاحبه با 18 نفر به نقطة اشباع رسید، ولی برای حصول اطمینان تا 22 نفر ادامه یافت. پس از پیاده کردن مصاحبه‌های ضبط‌شده و گزاره‌نویسی، به تحلیل داده‌ها به روش تفسیری پرداخته شد و کدهای اولیه استخراج شدند. این کدها بر اساس شباهتها دسته‌بندی و طبقه‌بندی شده و در قالب مقولات شکل گرفتند. یافته‌ها: 75 مفهوم در کدگذاری اولیه و 32 مقوله در کدگذاری باز به دست آمد که با حذف موارد تکراری، به 52 مفهوم و 19 مقوله تقلیل یافت که علل خداانگاره‌های نادرست را تشکیل می‌دهند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش، برخی از علل خداانگاره‌های نادرست عبارتند از: غلبة حس‌گرایی در معرفت‌شناسی، نقص اطلاعات، راحت‌طلبی، عدم آموزش/ عدم آموزش صحیح و ... .