تحلیل مقایسهای از سواد رسانهای، آموزش رسانهای و تربیت رسانهای و ارائه الگوی تربیت رسانهای بومی دانشآموزان تهران
نویسندگان
1 گروه مدیریت رسانه، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت رسانه، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
4 گروه مدیریت دولتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/rcc.2025.2064208.1225چکیده
هدف اصلی این پژوهش، ابتدا مقایسه و درک مفاهیم «سواد رسانهای»، «آموزش رسانهای» و «تربیت رسانهای» و سپس ارائه الگوی تربیت رسانهای بومی دانشآموزان تهران است. پژوهش در پارادایم تفسیری و با رویکردی کیفی مبتنی بر نظریهپردازی دادهبنیاد با تأکید بر رویکرد کلاسیک گلیسر انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۳ نفر از خبرگان چهار حوزه کلیدی(رسانه، آموزشوپرورش، دانشگاه و نهادهای فرهنگی) بودند که با روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. برای تضمین روایی ابزار گردآوری، از اعتبارسنجی نظری و نظرات متخصصان بهره گرفته شد و پایایی دادهها با ضریب کاپای کوهن 0.64 تأیید گردید. نتایج حاکی از آن بوده که مدل تربیت رسانهای مبتنی بر 3 محور کلان است: 1- آموزش، شامل آموزش در چهار سطح؛ دانشآموز، خانواده، معلمان و عمومی 2- نظارت، شامل نظارت در سطوح خانواده، جامعه و مدارس3- فرهنگسازی شامل فرهنگسازی در سطوح؛ خانواده جامعه و مدارس است. در مفاهیم سواد رسانه و آموزش رسانه و تربیت رسانه تنها بعد آموزش آن مورد تأکید است و ابعاد دیگر مغفول مانده است، که در این پژوهش ابعاد فرهنگسازی و نظارت شناسایی شد.
