بازنمایی خلقیات ایرانیان در تلگرام: تحلیلی بر موانع فرهنگی توسعه اقتصادی
نویسندگان
1 دانشجوی دورۀ دکتری، رشتۀ علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دورۀ دکتری، رشتۀ جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روزنامه نگاری و خبر، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
doi
10.22034/rcc.2025.2066071.1233چکیده
این مقاله با هدف تحلیل موانع فرهنگی توسعه اقتصادی، به بررسی بازنمایی «خلقیات ایرانیان» در کانالهای تلگرامی میپردازد. پژوهش با اتکا به نظریه بازنمایی استوارت هال و با روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، به واکاوی محتوایی ۲۰۰ پست برگزیده از هشت کانال سرگرمی پرمخاطب (با بیش از ۵۰۰ هزار عضو) میپردازد که با نمونهگیری هدفمند انتخاب شدهاند. فرضیه اصلی این است که این رسانهها با برجستهسازی و طبیعیسازی خلقیات منفی، به بازتولید گفتمان ضد توسعه کمک میکنند. یافتههای کلیدی نشان میدهد که بازنمایی طنزآمیز این کانالها، بیش از آنکه بر خصایص مثبت متمرکز باشد، به طبیعیسازی ویژگیهایی همچون بیاعتمادی نهادی، رانتجویی، قانونگریزی و کنشهای غیرمولد میپردازد. همچنین نتایج همسو با فرضیه نشان میدهد که تمرکز اصلی محتوای این کانالها بر برجستهسازی و بازنمایی خلقیاتی قرار دارد که با منطق کنش توسعه اقتصادی در تضاد است، این در حالی است که خلقیات مثبتی مانند همکاری و مسئولیتپذیری کمتر در مرکزیت بازنمایی این کانالها قرار دارد.
